Nepal'in Çin sınırına yakın Rasuwa bölgesi ve çevresinde 26 Ağustos'ta meydana gelen ve 1385 kişinin hayatını kaybettiği sel felaketinin ardından yeniden inşa için yaklaşık 4,78 milyar dolara ihtiyaç duyulduğu açıklandı. Yetkililer, altyapı, konut ve tarım sektöründe büyük yıkıma yol açan felaketin ardından ülke ekonomisinin ağır bir yük altına girdiğini belirtti.
Yeniden inşa maliyeti ve sektörel dağılım
Hükümetin yaptığı ilk değerlendirmelere göre, yeniden inşa maliyetinin 4,78 milyar doları bulması bekleniyor. Bu tutarın önemli bir kısmı konut, ulaşım ve enerji altyapısının onarımı için kullanılacak. Sel sularının sürüklediği toprak ve moloz, tarım arazilerinin büyük bölümünü kullanılamaz hale getirdi. Rasuwa ve komşu bölgelerdeki yollar, köprüler ve hidroelektrik santralleri de ciddi hasar gördü.
Uzmanlar, yeniden inşa sürecinin yalnızca fiziksel yapıları değil, aynı zamanda yerel halkın geçim kaynaklarını da kapsaması gerektiğini vurguluyor. Tarım arazilerinin temizlenmesi ve yeniden ekilebilir hale getirilmesi için ek kaynak gerekiyor. Hayvancılıkla uğraşan ailelerin kaybettiği hayvanların yerine yenilerinin sağlanması da planlar arasında.
Uluslararası yardım çağrısı ve ekonomik etkiler
Nepal hükümeti, yeniden inşa çalışmalarını finanse edebilmek için uluslararası topluma yardım çağrısında bulundu. Dünya Bankası ve Asya Kalkınma Bankası gibi kuruluşlarla görüşmelerin sürdüğü, bazı ülkelerin acil yardım gönderme sözü verdiği belirtiliyor. Ancak uzmanlar, toplanması gereken miktarın büyüklüğü göz önüne alındığında finansman açığının ciddi boyutlarda olabileceği uyarısında bulunuyor.
Felaket, Nepal ekonomisi üzerinde kısa vadede ciddi baskı yaratacak. Ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının önemli bir kısmını oluşturan tarım ve turizm sektörleri darbe aldı. Rasuwa bölgesi, trekking rotaları ve doğal güzellikleriyle bilinen bir turizm merkeziydi; sel sonrası bölgeye gelen turist sayısında büyük düşüş yaşandı. Ayrıca, hasar gören yollar nedeniyle mal taşımacılığı aksadı ve bazı bölgelerde gıda fiyatları arttı.
Hükümet, ekonomik toparlanmayı hızlandırmak için vergi indirimleri ve düşük faizli krediler gibi teşvikler üzerinde çalışıyor. Ancak bütçe açığı ve artan dış borç yükü, bu adımları zorlaştırabilir. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları, Nepal'in kredi notunu yakından izlediklerini duyurdu.
İklim değişikliği ve altyapı dayanıklılığı
Uzmanlar, bu tür felaketlerin sıklığının iklim değişikliğiyle birlikte arttığına dikkat çekiyor. Nepal gibi dağlık ülkelerde ani seller ve toprak kaymaları daha sık yaşanıyor. Yeniden inşa sürecinde altyapının iklime dayanıklı hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Yeni yapıların sel riski göz önünde bulundurularak planlanması, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve nehir yataklarının ıslah edilmesi öneriliyor.
Geçmişte Nepal, 2015 depremi gibi büyük afetlerden sonra benzer yeniden inşa süreçlerinden geçmişti. Bu deneyimler, koordinasyon ve kaynak yönetimi konusunda bazı dersler sunuyor. Ancak bu kez sel felaketinin etkilediği coğrafya daha geniş ve ulaşım daha zorlu. Bu nedenle yardımların hızlı ve etkili bir şekilde dağıtılması kritik önem taşıyor.
Sonuç olarak, Nepal'in önümüzdeki dönemde hem uluslararası finansman arayışını sürdürmesi hem de kendi kaynaklarını verimli kullanması gerekiyor. Yeniden inşa süreci, ülkenin ekonomik istikrarı ve halkın refahı için hayati bir sınav olacak.
