Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'nin ardından yayımlanan sonuç bildirgesi, ittifakın Rusya ve Çin'e yönelik sert mesajlar içermesi nedeniyle Moskova ve Pekin'de rahatsızlık yarattı. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, bildirgeyi "düşmanca" olarak nitelendirirken, Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Wang Wenbin, NATO'nun Soğuk Savaş zihniyetini sürdürdüğünü ifade etti.
Bildirgede öne çıkan başlıklar
Zirve sonuç bildirgesinde Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları kınanırken, Çin'in artan askeri kapasitesi ve Tayvan'a yönelik tehditlerine dikkat çekildi. NATO üyeleri, Çin'in Rusya'ya Ukrayna savaşında verdiği desteği de eleştirdi. Bildirgede ayrıca, NATO'nun Hint-Pasifik bölgesindeki ortaklarıyla işbirliğini artırma kararı alındı.
Kremlin'den ilk tepki
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, "NATO'nun sonuç bildirgesi bizim için sürpriz olmadı ancak düşmanca bir belge olduğu açık. Rusya'ya yönelik suçlamalar asılsızdır ve ittifakın genişleme politikası Avrupa güvenliğini tehdit etmektedir" dedi. Peskov, NATO'nun Ukrayna'ya askeri desteğinin savaşı uzattığını savundu.
Pekin'den NATO'ya uyarı
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, Pekin'de düzenlediği basın toplantısında, "NATO, Soğuk Savaş zihniyetini terk etmeli ve barışçıl kalkınmayı hedef alan bir yaklaşım benimsemelidir. Çin, herhangi bir ülkeye tehdit oluşturmamaktadır. NATO'nun Hint-Pasifik bölgesine müdahalesi bölgesel istikrarı bozacaktır" ifadelerini kullandı. Çin, Tayvan konusunda NATO'nun tutumunu kabul edilemez bulduğunu bildirdi.
NATO'nun yeni stratejisi
Zirve kapsamında NATO liderleri, ittifakın 2022'de kabul edilen Stratejik Konsept çerçevesinde Rusya'yı en önemli güvenlik tehdidi olarak tanımlarken, Çin'in artan etkisini de sistemik bir meydan okuma olarak değerlendirdi. Genel Sekreter Jens Stoltenberg, "Çin'in Rusya'ya silah desteği kabul edilemez. Özgür dünya ile otoriter rejimler arasındaki çizgiyi daha net çizmeliyiz" dedi.
Zirvede ayrıca, NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi, savunma harcamalarının artırılması ve yeni tehditlere yanıt vermek üzere bir Dijital Dönüşüm Merkezi kurulması kararlaştırıldı. Türkiye, İsveç'in NATO üyeliği konusundaki onay sürecinde önemli bir adım atarak, İsveç'i terörle mücadelede daha etkin tedbirler almaya çağırdı.
Uzman yorumu
Ankara merkezli güvenlik analisti Dr. Ahmet Kaya, "NATO'nun bu zirvesi, ittifakın Çin'i ilk kez bu kadar net şekilde hedef alması açısından tarihi bir dönüm noktası. Ancak bu sert söylem, Avrupa-Asya güvenlik mimarisinde yeni gerilimlere yol açabilir. Rusya-Çin ittifakı daha da derinleşirken, NATO'nun Hint-Pasifik'teki ortaklıkları dengeyi sağlayamayabilir" değerlendirmesinde bulundu.
