Gazze'nin savaş sonrası nasıl yönetileceğine dair senaryolar arasında en tartışmalı isimlerden biri yeniden öne çıktı: Muhammed Dahlân. 90 yaşındaki Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas'ın ölümü halinde Dahlân'ın yönetimi devralabileceği iddiası dolaşıma girdi. Ancak bu senaryo, hem Filistin iç siyasetindeki derin bölünmeler hem de Dahlân'ın geçmişi nedeniyle ciddi soru işaretleri taşıyor.
Dahlân'ın Yükselişi ve Düşüşü
Muhammed Dahlân, 1990'lı yıllarda Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) içinde öne çıkan isimlerden biriydi. Gazze Şeridi'nde doğdu, El Fetih hareketinin gençlik kollarında yetişti. 1994'te Filistin Yönetimi kurulduğunda Gazze'de güvenlik güçlerinin başına getirildi. 1990'lar boyunca Filistin sokaklarında 'Dahlân'ın adamları' olarak bilinen güçlü bir istihbarat ağı oluşturdu. 2000'li yıllarda El Fetih içindeki en güçlü figürlerden biri haline geldi.
Ancak 2007'de Hamas'ın Gazze'de kontrolü ele geçirmesinin ardından Dahlân, ağır şekilde eleştirildi. Filistin Yönetimi içinde yolsuzluk iddialarıyla suçlandı. 2011'de El Fetih'ten ihraç edildi. 2016'da Mahmud Abbas tarafından 'vatana ihanet' suçlamasıyla yargılandı. O tarihten bu yana Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) yaşıyor ve BAE'nin Filistin meselesindeki etkili ismi olarak görülüyor.
Gazze'nin Geleceği ve Dahlân Senaryosu
Gazze'nin savaş sonrası yönetimi için çeşitli modeller tartışılıyor: Filistin Yönetimi'nin yeniden yapılandırılması, Arap ülkelerinin geçici vesayeti, uluslararası bir konsey veya yerel aktörlerin öne çıkarılması. Dahlân'ın adı, özellikle BAE destekli bir alternatif olarak geçiyor. BAE, 2020'de İsrail ile ilişkilerini normalleştiren Abraham Anlaşmaları'nın ardından Gazze'nin yeniden inşasında rol almak istiyor. Dahlân'ın BAE ile yakın ilişkisi, onu bu senaryoda öne çıkarıyor.
Ancak Dahlân'ın Gazze'de taban desteği yok denecek kadar az. Hamas ve diğer direniş grupları ona şiddetle karşı. El Fetih içinde de sevilmiyor. Filistin sokaklarında 'Dahlân'ın dönüşü' konuşulmuyor bile. Üstelik 90 yaşındaki Abbas'ın yerine geçecek isim olarak anılması, Filistin Yönetimi'nin meşruiyetini daha da zayıflatabilir. Abbas, Dahlân'ı affetmeyeceğini birçok kez dile getirdi.
Bölgesel Dengeler ve Türkiye'nin Tutumu
Dahlân senaryosu, sadece Filistin iç siyasetiyle sınırlı değil. BAE, Suudi Arabistan, Mısır gibi ülkeler Gazze'nin geleceğinde söz sahibi olmak istiyor. Katar ve Türkiye ise Hamas'a daha yakın bir çizgide. Dahlân'ın BAE destekli bir liderlik iddiası, bölgesel rekabetin yeni bir cephesi olabilir. Türkiye, Dahlân'ı geçmişte darbe girişimiyle ilişkilendirilen isimler arasında gördü ve kendisine mesafeli yaklaştı.
Öte yandan ABD yönetimi, Gazze'nin Filistin Yönetimi çatısı altında birleştirilmesini savunuyor. Ancak Abbas sonrası kimin geleceği belirsiz. Filistin Yönetimi'nde Abbas'ın yerine geçecek güçlü bir isim yok. Dahlân'ın adı bu boşlukta dolaşıma giriyor, fakat gerçekçi bir seçenek olarak görülmüyor.
Sonuç: Dahlân Neden 'Olmaz'
Muhammed Dahlân, Filistin siyasetinde derin izler bırakmış bir isim. Ancak bugün Gazze'nin liderliği için ne meşruiyeti ne de taban desteği var. Hamas'ın silahlı gücü, El Fetih'in iç bölünmüşlüğü ve halkın yıllardır süren yolsuzluk ve baskıdan bıkkınlığı, Dahlân gibi tartışmalı bir figürün öne çıkmasını engelliyor. Gazze'nin geleceği, dışarıdan dayatılacak bir isimle değil, Filistinlilerin kendi iradesiyle şekillenmeli. Aksi halde çözüm değil, yeni bir kriz kapıda olur.
