Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, modern yaşamın getirdiği yoğun tempo ve iş stresinin tetiklediği tükenmişlik sendromuna dikkat çekiyor. Dr. Turhan, dinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluk, motivasyon kaybı ve duygusal tükenmenin bu sendromun önemli işaretleri olduğunu belirtti. Tükenmişlik sendromu, sadece bireyin ruh sağlığını değil, aynı zamanda iş verimliliğini ve sosyal ilişkilerini de olumsuz etkiliyor.
Tükenmişlik sendromu nedir?
Tükenmişlik sendromu, ilk kez 1970'lerde psikolog Herbert Freudenberger tarafından tanımlanmış bir kavramdır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 2019 yılında uluslararası hastalık sınıflandırmasına alınan bu durum, işle ilgili kronik stresin sonucu olarak ortaya çıkan bir sendromdur. Dr. Turhan'a göre, tükenmişlik sendromu başlangıçta hafif belirtiler verirken, tedavi edilmediğinde depresyon ve anksiyete bozukluklarına yol açabiliyor.
Belirtiler neler?
Dr. Turhan, tükenmişlik sendromunun üç temel boyutu olduğunu açıklıyor: Enerji tükenmesi veya bitkinlik hissi, işle ilgili artan zihinsel mesafe veya olumsuzluk hissi, ve mesleki verimlilikte azalma. Bu belirtilere ek olarak, uyku bozuklukları, sindirim problemleri, sık enfeksiyon geçirme gibi fiziksel sorunlar da görülebiliyor. Özellikle sağlık çalışanları, öğretmenler ve yoğun iş temposuna sahip profesyoneller risk altında.
Başa çıkma yolları
Uz. Dr. Levent Turhan, tükenmişlik sendromuyla başa çıkmak için bireysel ve kurumsal düzeyde önlemler alınması gerektiğini vurguluyor. Bireysel olarak, sınır koyma, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, hobilere zaman ayırma ve profesyonel yardım alma öneriliyor. Kurumsal olarak ise, iş yükünün dengelenmesi, esnek çalışma modelleri ve psikolojik destek programları önem taşıyor. Dr. Turhan, "Tükenmişlik bir zayıflık değil, müdahale edilmesi gereken bir durumdur. Erken fark edildiğinde tamamen iyileşme mümkündür." diyor.
Uzman görüşü ve toplumsal bağlam
Modern yaşamın hızı ve rekabetçi iş ortamı, tükenmişlik sendromunun yaygınlaşmasına zemin hazırlıyor. Türkiye'de özellikle pandemi sonrası uzaktan çalışma düzenine geçiş, iş-yaşam dengesini daha da zorlaştırdı. Dr. Turhan'ın uyarıları, bireylerin ve işverenlerin bu konuya daha fazla duyarlılık göstermesi gerektiğini ortaya koyuyor. Sağlıklı bir toplum için ruh sağlığına yatırım yapılması, tükenmişlikle mücadelede atılacak en önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor.
