Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) doğusunda 15 Mayıs'ta resmen ilan edilen Ebola salgını, ilk ayında ulaştığı vaka sayısıyla Afrika'da bugüne kadar en hızlı yayılan Ebola salgını olarak kayıtlara geçti. Salgının komşu ülkelere sıçrama riski, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) başta olmak üzere uluslararası sağlık otoritelerini harekete geçirdi. KDC Sağlık Bakanlığı verilerine göre, salgının ilanından bu yana geçen 30 günde 100'den fazla vaka tespit edilirken, ölü sayısı 50'ye yaklaştı.
En hızlı yayılan Ebola salgını
DSÖ Afrika Direktörü Dr. Matshidiso Moeti, yaptığı açıklamada, "Bu salgın, daha önceki Ebola salgınlarıyla kıyaslandığında en hızlı yayılanı olma potansiyeli taşıyor. İlk 30 günde ulaşılan vaka sayısı, 2014-2016 Batı Afrika salgını ve 2018-2020 KDC salgınındaki rakamların oldukça üzerinde" dedi. Salgının merkezi, Kuzey Kivu eyaletinin Beni kenti yakınlarındaki bir sağlık bölgesi olarak belirlenirken, vakaların yarısından fazlasının bu bölgede yoğunlaştığı bildirildi.
Bölgesel yayılma riski
KDC'nin doğusu, Uganda, Ruanda ve Burundi gibi ülkelere sınır oluşturuyor. Sınır ötesi hareketliliğin yoğun olduğu bölgede, Ebola virüsünün komşu ülkelere sıçrama riski özellikle endişe verici. Uganda Sağlık Bakanlığı, sınırdaki sağlık kontrollerini artırdığını ve 14 günlük karantina uygulamasını başlattığını duyurdu. DSÖ, bölge ülkelerine acil durum planlarını devreye sokmaları çağrısı yaparken, uluslararası toplumdan da ek kaynak talebinde bulundu.
Ekonomik etkiler
Salgının hızla yayılması, bölge ekonomisini de tehdit ediyor. KDC'nin doğusu, madencilik ve tarım açısından önemli bir merkez. Beni ve çevresindeki altın madenleri, salgın nedeniyle üretimi durdurma kararı aldı. Bölgedeki tarımsal faaliyetler de ciddi şekilde aksadı. Uzmanlar, salgının kontrol altına alınamaması halinde bölgesel bir ekonomik krize yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, uluslararası hava yolu şirketleri, bölgeye uçuşları askıya almayı değerlendiriyor.
Aşı çalışmaları ve lojistik sorunlar
DSÖ, KDC'ye 20 bin dozdan fazla Ebola aşısı gönderdiğini ancak aşıların bölgeye ulaştırılmasında lojistik sorunlar yaşandığını açıkladı. Beni'ye giden yolların güvenlik nedeniyle zaman zaman kapanması, aşıların dağıtımını geciktiriyor. Ayrıca, yerel halkın aşıya karşı güvensizliği de önemli bir engel. Sağlık çalışanları, toplumu bilinçlendirmek için camilerde ve kiliselerde eğitimler düzenliyor.
Bağımsız değerlendirme
KDC'nin doğusundaki Ebola salgını, yalnızca sağlık sistemini değil, bölgenin kırılgan sosyal ve ekonomik yapısını da tehdit ediyor. Uluslararası toplumun hızlı ve koordineli müdahalesi olmazsa salgının kontrol altına alınması zor görünüyor. 2018-2020'deki büyük salgından ders çıkarılmadığı ortadayken, bu kez daha etkili bir strateji izlenmesi şart. Bölge ülkelerinin sınır kontrollerini artırması ve halkın aşıya erişiminin sağlanması, salgının yayılmasını durdurmak için kritik öneme sahip.
