Karaciğer yağlanması, yetişkinlerin yanı sıra çocuklar ve gençler için de ciddi bir sağlık sorunu haline geldi. Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Önder Ekmen, yüksek kalorili beslenme, şekerli içecek tüketimi ve ekran başında geçirilen sürenin artmasının bu durumu tetiklediğini belirterek, aileleri uyardı. Erken teşhis ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın önlenebileceğini vurguladı.
Çocuklarda karaciğer yağlanması neden artıyor?
Obezite salgınıyla birlikte çocuklarda karaciğer yağlanması vakaları hızla artıyor. Hareketin azalması, fast food tüketimi ve işlenmiş gıdaların yaygınlaşması en büyük etkenler. Özellikle fruktoz içeren şekerli içecekler karaciğerde direkt yağ birikimine yol açıyor. Doç. Dr. Ekmen, "Çocuklar günde ortalama 6-8 saat ekran karşısında vakit geçiriyor. Bu sürede atıştırmalık tüketimleri de artıyor. Hareketsizlik ve yanlış beslenme birleşince karaciğer yağlanması kaçınılmaz oluyor" dedi.
Belirtiler ve risk faktörleri
Karaciğer yağlanması genellikle belirti vermez. Ancak ilerleyen vakalarda yorgunluk, karın sağ üst bölgesinde ağrı, halsizlik ve hafif kilo kaybı görülebilir. Risk faktörleri arasında aşırı kilo, insülin direnci, diyabet, yüksek trigliserit ve kolesterol seviyeleri yer alır. Ailede karaciğer hastalığı öyküsü olan çocuklar daha dikkatli takip edilmelidir.
Hayati önlemler
Doç. Dr. Ekmen, karaciğer yağlanmasına karşı şu önlemleri sıraladı:
- Şekerli ve gazlı içecekler yerine su, ayran veya şekersiz bitki çayları tercih edilmeli.
- Ekran süresi günde 2 saatin altına düşürülmeli, düzenli fiziksel aktivite teşvik edilmeli.
- Doymuş yağ ve rafine karbonhidrat içeren gıdalar azaltılmalı, sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar artırılmalı.
- Porsiyon kontrolü sağlanmalı, düzenli uyku alışkanlığı kazandırılmalı.
- Yılda bir kez rutin kan testleri ve karaciğer ultrasonu yaptırılmalı.
Hastalığın önlenmesi mümkün
Karaciğer yağlanması, erken dönemde yaşam tarzı değişiklikleriyle tamamen geri dönebilen bir hastalıktır. Doç. Dr. Ekmen, "Çocuklarımızın geleceğini korumak için şimdi harekete geçmeliyiz. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak ve fiziksel aktiviteyi teşvik etmek ailelerin elinde" dedi. Toplum olarak bilinçlenip, çocukları korumak hepimizin sorumluluğudur.
Karaciğer yağlanmasının çocuklarda artış göstermesi, aslında daha büyük bir halk sağlığı sorununun parçası: obezite ve hareketsiz yaşam. Teknolojinin ve endüstriyel gıdaların kolaylaştırıcılığı, bu alışkanlıkları teşvik ediyor. Ancak bireysel çabaların yanı sıra okullarda beslenme politikalarının gözden geçirilmesi ve yeşil alanların artırılması gibi toplumsal önlemler de şart. Uzmanların uyarıları, sadece bugünü değil gelecek nesilleri de düşünmeyi zorunlu kılıyor.
