İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı (İPA), kentteki çalışma hayatına dair çarpıcı bir rapor yayımladı. Rapora göre, İstanbullu çalışanların yüzde 57'si aynı maaşla daha kısa mesai yapabilmek için kariyer fırsatlarından vazgeçmeye hazır olduğunu belirtiyor. Uzun çalışma saatleri, trafik ve kent yaşamının yıpratıcı temposu, çalışanları kariyer hırsı yerine yaşam kalitesini tercih etmeye itiyor.
Rapordan öne çıkan veriler
İPA'nın 2024 yılı boyunca 5 bin çalışanla yaptığı ankette, katılımcıların yüzde 68'i iş stresinin sağlıklarını olumsuz etkilediğini söylerken, yüzde 72'si mesai sürelerinin azaltılması halinde maaş kesintisini kabul edebileceklerini ifade etti. Raporda ayrıca, haftada 45 saatten fazla çalışanların oranı yüzde 43 olarak kaydedildi. Çalışanların yüzde 61'i ise işe gidiş-geliş süresinin 2 saati aştığını belirtti. Bu sürelerin uzunluğu, kariyer hedeflerinden ödün verme eğilimini tetikliyor.
Kariyerden vazgeçişin nedenleri
Rapora göre, kariyer basamaklarını tırmanmak yerine kısa mesai tercih edenlerin başlıca gerekçeleri arasında aileye daha fazla zaman ayırma, sağlık sorunlarının azalması ve sosyal yaşamın iyileşmesi yer alıyor. Özellikle 25-35 yaş arası beyaz yakalı çalışanlar, terfi yerine esnek çalışma veya yarı zamanlı iş modellerine yöneliyor. İPA'nın başkan yardımcısı konuyla ilgili olarak, "İstanbul'da çalışanlar artık sadece maaş ve unvan odaklı değil, yaşam dengesi arayışında. Bu, kent ekonomisi için önemli bir sinyal" değerlendirmesinde bulundu.
Politik ve ekonomik bağlam
Rapor, kentteki çalışma koşullarının iyileştirilmesi için belediye ve hükümetin ortak adımlar atması gerektiğini vurguluyor. İstanbul'da trafik yoğunluğu, uzun mesailer ve yüksek kira maliyetleri, çalışanların verimliliğini düşürürken işten ayrılma oranlarını artırıyor. Uzmanlar, kısa mesai talebinin aslında çalışanların tükenmişlik sendromuna karşı bir savunma mekanizması olduğunu belirtiyor. İPA'nın bu raporu, kent siyasetinde iş-yaşam dengesi konusunun daha fazla tartışılmasına yol açabilir. İstanbul gibi mega kentlerde çalışma saatlerinin esnetilmesi, hem bireysel refah hem de toplumsal verimlilik için kritik bir hal almış durumda.
