Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Suudi Arabistan'a askeri destek sağlanmasını öngören ve TBMM'ye sunulacağı iddia edilen tezkereye karşı İstanbul Üsküdar'da bulunan Mimar Sinan Meydanı'nda eylem gerçekleştirildi. Eğitim İlke-Sen, Tokad, Özgür Yazarlar Birliği ve Sağlık İlke-Sen'in organize ettiği protestoda, anlaşmanın Türkiye'nin bağımsızlığına ve bölgesel çıkarlarına zarar vereceği savunuldu. Eylemde sık sık "Bu emperyalist projeye geçit vermeyin" sloganı atıldı.
Tezkereye karşı ortak tepki
Mimar Sinan Meydanı'nda toplanan kalabalık, ellerinde taşıdıkları pankartlarla Mekke Anlaşması'nı protesto etti. Eğitim İlke-Sen Genel Başkanı, yaptığı basın açıklamasında, söz konusu anlaşmanın Türkiye'yi Orta Doğu'daki mezhep çatışmalarının içine çekeceğini belirterek, "Mekke Anlaşması, emperyalist güçlerin bölgeyi yeniden şekillendirme projesinin bir parçasıdır. Türkiye'nin bu projede yer alması kabul edilemez" dedi. Konuşmada ayrıca, TBMM'ye sunulacağı iddia edilen tezkerenin geri çekilmesi çağrısı yapıldı.
Tokad temsilcisi ise yaptığı konuşmada, Suudi Arabistan'a askeri destek sağlanmasının Türkiye'nin tarihsel ve kültürel bağlarına aykırı olduğunu ifade etti. "Bizler, barıştan ve adaletten yana olan sivil toplum kuruluşları olarak, bu anlaşmanın ülkemize ve bölgemize fayda değil, zarar getireceğine inanıyoruz" diyen temsilci, kamuoyunu duyarlı olmaya davet etti.
Basın açıklaması ve sloganlar
Eylemde, Özgür Yazarlar Birliği adına yapılan açıklamada, Mekke Anlaşması'nın şeffaf bir şekilde tartışılmadığı ve halkın iradesinin yok sayıldığı vurgulandı. "Bu anlaşma, ülkemizin kaynaklarının ve askerlerinin başka ülkelerin çıkarları için kullanılması anlamına gelir. Emperyalist projelere alet olmayacağız" ifadeleri kullanıldı. Sağlık İlke-Sen adına yapılan konuşmada ise sağlık emekçilerinin de bu tür maceracı politikaların bedelini ödeyeceği belirtildi.
Protesto sırasında sık sık "Mekke Anlaşması'na hayır", "Emperyalizme geçit yok" ve "TBMM iradeye saygı göster" sloganları atıldı. Kalabalık, olaysız bir şekilde dağıldı.
Mekke Anlaşması nedir?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 2015 yılında Suudi Arabistan öncülüğünde kurulan İslam Askeri İttifakı (Islamic Military Counter Terrorism Coalition) çerçevesinde imzalanan bir savunma işbirliği anlaşmasıdır. Anlaşma, üye ülkeler arasında askeri eğitim, istihbarat paylaşımı ve ortak tatbikatlar gibi konularda işbirliğini öngörüyor. Türkiye'nin anlaşmaya taraf olup olmadığı ise henüz netlik kazanmış değil. Ancak TBMM'ye bir tezkere sunulacağı iddiaları, anlaşmanın Türkiye tarafından da onaylanacağı yönünde yorumlanıyor.
Mekke Anlaşması, özellikle Yemen'deki savaş ve Suudi Arabistan'ın bölgesel politikaları nedeniyle eleştiriliyor. İnsan hakları örgütleri, anlaşmanın bölgede istikrarsızlığı artırabileceği uyarısında bulunuyor. Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları ise anlaşmanın Türkiye'yi mezhep çatışmalarına çekebileceği endişesini taşıyor.
Siyasi partilerden açıklamalar
Eylemin ardından bazı siyasi parti temsilcileri de konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Muhalefet partileri, hükümete Mekke Anlaşması konusunda şeffaf olmaya ve TBMM'yi bilgilendirmeye çağırdı. Hükümet kanadından ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Uzmanlar, tezkere iddialarının doğru olması halinde önümüzdeki günlerde TBMM'de hararetli tartışmaların yaşanabileceğini öngörüyor.
Sivil toplum kuruluşları, protestoların süreceğini ve anlaşmanın iptali için imza kampanyası başlatacaklarını duyurdu. Eğitim İlke-Sen, Tokad, Özgür Yazarlar Birliği ve Sağlık İlke-Sen, ortak bir bildiri yayımlayarak tüm duyarlı kesimleri bu mücadeleye destek vermeye çağırdı.
Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin gündemine gelmesi, ülkenin dış politikada yönelimine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Kimi çevreler anlaşmayı stratejik bir hamle olarak görürken, muhalefet ve sivil toplum, anlaşmanın Türkiye'nin bağımsızlığına gölge düşüreceğini savunuyor. Önümüzdeki süreçte TBMM'de yapılacak görüşmeler, Türkiye'nin bölgesel politikalarının seyrini belirleyebilir. Kamuoyunun bu konudaki hassasiyeti, iktidarın atacağı adımları şekillendireceğe benziyor.
