İstanbul'da özel sağlık kuruluşlarına yönelik kapsamlı denetimler sürüyor. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü verilerine göre, 2024 yılının ilk altı ayında kent genelinde faaliyet gösteren özel hastaneler, tıp merkezleri ve diğer sağlık işletmeleri üzerinde 12 bini aşkın denetim gerçekleştirildi. Bu denetimlerin yaklaşık 4 bini olağan dışı denetim olarak kaydedildi. Denetimler sonucunda, mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilen kuruluşlara toplamda 473 milyon lira idari para cezası uygulandı. Söz konusu cezaların, sağlık hizmetlerinin kalitesini artırma ve hasta güvenliğini sağlama hedefi doğrultusunda kesildiği belirtildi.
Denetimlerin Kapsamı
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından koordine edilen denetimler; hijyen şartlarından personel yeterliliğine, tıbbi cihaz kalibrasyonundan ilaç stoklarına kadar geniş bir yelpazede gerçekleştirildi. Özellikle pandemi sonrası artan sağlık hizmeti talebi, özel sağlık kuruluşlarının önemini artırırken, beraberinde denetim ihtiyacını da getirdi. Yılın ilk yarısında yapılan rutin ve olağan dışı denetimlerde, bazı kuruluşlarda ruhsatsız birimlerin çalıştırıldığı, yetkisiz personel istihdam edildiği, fiyat tarifelerinin usulsüz belirlendiği ve hasta haklarına yönelik ihlaller gibi çeşitli sorunlar tespit edildi.
Ceza Miktarları ve Yasal Dayanak
Uygulanan 473 milyon liralık idari para cezası, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yönetmelikleri çerçevesinde kesildi. Ceza miktarları, ihlalin türüne ve tekrarlanma durumuna göre belirlenirken, en yüksek cezaların özellikle hasta güvenliğini tehdit eden durumlara verildiği öğrenildi. Örneğin, sterilizasyon kurallarına uymayan bir hastaneye 1 milyon lirayı aşan ceza kesilirken, bir tıp merkezinin ruhsat dışı faaliyeti nedeniyle faaliyetten men cezası aldığı bildirildi. Kurum yetkilileri, denetimlerin sadece ceza odaklı olmadığını, aynı zamanda rehberlik ve düzeltme faaliyetlerini de içerdiğini vurguladı.
Sektör Temsilcilerinin Tepkisi
Özel sağlık sektörü temsilcileri, denetimlerin sıklığını ve kesilen cezaların yüksekliğini eleştirdi. İstanbul Özel Hastaneler Derneği Başkanı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Biz her zaman denetimlere açığız ve kalite standartlarını yükseltmeyi destekliyoruz. Ancak cezaların orantısız olduğunu düşünüyoruz. Özellikle bürokratik eksiklikler nedeniyle ceza alan kuruluşlar, mali açıdan zor durumda kalabiliyor. Denetimlerin daha çok eğitici ve yol gösterici olması gerektiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı. Öte yandan Sağlık Bakanlığı yetkilileri, denetimlerin halk sağlığını korumak için zorunlu olduğunu ve cezaların caydırıcılığının önemine dikkat çekti.
Geçmiş Yıllarla Karşılaştırma
Geçtiğimiz yılın aynı döneminde İstanbul'da özel sağlık kuruluşlarına kesilen cezaların toplam tutarı 350 milyon lira civarındaydı. Bu yılki 473 milyon liralık ceza, bir önceki yıla göre yaklaşık %35'lik bir artışa işaret ediyor. Bu artışta, enflasyonun yanı sıra denetim sayısındaki artışın da etkili olduğu belirtiliyor. Ayrıca, yeni çıkan yönetmeliklerle birlikte ceza miktarlarında yapılan güncellemeler de bu artışta rol oynadı. Sağlık hizmetleri alanında faaliyet gösteren kuruluşların giderek artan maliyetler karşısında daha dikkatli davranmak zorunda kaldığı ifade ediliyor.
Hasta Hakları Perspektifi
Denetimler sonucu verilen cezalar, hasta hakları açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor. Hasta Hakları Derneği sözcüsü, “Özel sağlık kuruluşlarının hasta güvenliğini ikinci plana atması kabul edilemez. Bu cezalar, hem kuruluşları hem de hastaları korumak adına atılmış doğru adımlardır. Ancak cezaların ödenmesi sorunu çözmüyor; kuruluşların bu süreçte gerçekten iyileştirme yapması gerekiyor” şeklinde konuştu. Ayrıca, hastaların da bilinçli olması gerektiğini, yaşadıkları sorunları sağlık müdürlüklerine bildirmeleri gerektiğini vurguladı.
Gelecek Döneme İlişkin Beklentiler
İstanbul'da özel sağlık kuruluşlarına yönelik denetimlerin yılın ikinci yarısında da artarak sürmesi bekleniyor. Sağlık Bakanı'nın geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, “Sağlıkta kaliteyi artırmak için denetim mekanizmalarını güçlendiriyoruz. Vatandaşlarımızın huzur içinde hizmet alabilmesi için tüm kurumlarımızın mevzuata uygun faaliyet göstermesi şart” ifadeleri yer almıştı. Uzmanlar, denetimlerin sürekliliğinin sağlık sektöründe güven ortamını tesis edeceğini, ancak cezaların yanı sıra ödül ve teşvik mekanizmalarının da devreye alınması gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak, İstanbul'daki özel sağlık kuruluşlarına kesilen 473 milyon liralık idari para cezası, sektörün disipline edilmesi ve hasta güvenliğinin sağlanması açısından önemli bir gösterge olarak kayıtlara geçti. Önümüzdeki dönemde bu denetimlerin daha da yoğunlaşması, sağlık hizmeti sunan tüm kuruluşların mevzuata uyumunu zorunlu kılacak.
