İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlemek üzere İsrail ordusuna hazırlık talimatı verdiğini duyurdu. Katz, yaptığı açıklamada, "Orduya, İran'a karşı olası operasyonlar için hazırlık yapması talimatını verdik. Gerektiğinde harekete geçmek için tüm seçenekler masada" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, bölgede zaten gergin olan havanın daha da tırmanmasına neden oldu.
Katz'ın açıklamaları ve tepkiler
İsrail Savunma Bakanı Katz, haftalık kabine toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, İran'ın bölgedeki vekil güçleri ve nükleer programına yönelik tehditlerin devam ettiğini belirtti. Katz, "İran, terörizmin küresel sponsoru olarak hareket etmeye devam ediyor. Biz de bu tehditlere karşı koymak için gerekli adımları atıyoruz" dedi. İsrail ordusunun, İran'a yönelik saldırı seçeneklerini değerlendirdiği ve bu kapsamda hava kuvvetleri ile istihbarat birimlerinin hazırlık yaptığı öğrenildi.
İran tarafından henüz resmi bir yanıt gelmezken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, daha önce yaptığı açıklamada, İran'ın her türlü saldırıya sert bir şekilde karşılık vereceğini vurgulamıştı. İran, İsrail'in açıklamalarını nükleer anlaşma müzakereleri öncesinde baskı yaratma girişimi olarak değerlendirebilir.
Arka plan: Artan gerilim
İsrail ve İran arasındaki gerilim son aylarda tırmanışa geçti. İsrail, Suriye'de İran destekli milis güçlerine yönelik düzenlediği hava saldırılarını artırmış, İran da bu saldırılara karşılık olarak farklı bölgelerde misilleme yapmıştı. Ayrıca, İran'ın nükleer programına ilişkin endişeler, İsrail'in ulusal güvenlik öncelikleri arasında ilk sırada yer alıyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçmişte İran'ın nükleer silah elde etmesini engellemek için her türlü önlemi alacaklarını defalarca ifade etmişti.
ABD'nin bölgedeki varlığı da taraflar arasındaki dengeyi etkiliyor. Biden yönetimi, İsrail'in güvenlik endişelerini anladığını belirtmekle birlikte, diplomatik çözümü tercih ettiğini vurguluyor. Ancak İsrail'in bu açıklaması, ABD'nin arabuluculuk çabalarını zora sokabilir. Öte yandan, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, tarafları itidal çağrısında bulundu.
Bölgesel yansımalar
İsrail'in İran'a yönelik saldırı tehdidi, bölgedeki diğer aktörleri de endişelendiriyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri gibi İran'la yakınlaşma sürecine giren ülkeler, tansiyonun düşmesi için çağrıda bulundu. Lübnan'da faaliyet gösteren Hizbullah ise İran'a yönelik bir saldırıyı kendisine yapılmış sayacağını belirterek, misilleme tehdidinde bulundu. Bu da olası bir çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırıyor.
Değerlendirme
İsrail'in bu hamlesi, uzun süredir devam eden gölge savaşın açık bir çatışmaya dönüşme potansiyelini gösteriyor. İsrail, İran'ın nükleer programına yönelik diplomatik yolların tıkandığı kanaatinde ve askeri seçenekleri masaya koyarak baskı yapmayı hedefliyor. Ancak İran'ın misilleme kapasitesi ve bölgesel vekil güçleri, İsrail için ciddi bir tehdit oluşturuyor. İki ülke arasında doğrudan bir savaş, Orta Doğu'yu yeni bir krizin eşiğine getirebilir. Bu nedenle, uluslararası toplumun devreye girerek tarafları diyaloğa teşvik etmesi hayati önem taşıyor.
