İsrail'in, Dubai-Tel Aviv seferini yapan uçağı düşüreceği iddia edilen yardımcı pilot Hamam el-Hammami'nin Umman vatandaşı olduğunu uçuş öncesinde bildiği ortaya çıktı. Mürettebat listesinin uçuştan iki gün önce İsrailli yetkililere ulaştığı belirtildi. İsrail muhalefeti, Başbakan Binyamin Netanyahu'yu gelişmeyi seçim malzemesi yapmakla suçladı.
Olayın Arka Planı
İsrail havacılık kaynaklarına göre, Dubai'dan Tel Aviv'e gerçekleşecek tarifeli seferin mürettebat listesi, uçuş tarihinden 48 saat önce İsrail Sivil Havacılık Otoritesi'ne (CAA) ve güvenlik birimlerine iletildi. Listede yardımcı pilot olarak Hamam el-Hammami'nin adı yer alıyordu ve kendisinin Umman vatandaşı olduğu açıkça belirtilmişti. Buna rağmen, uçuşun gerçekleşmesine izin verildi ve herhangi bir ek güvenlik önlemi alınmadı.
İsrail basınında yer alan haberlere göre, el-Hammami'nin uçağı düşürme planı yaptığına dair istihbarat bilgisi, uçuştan sadece saatler önce ortaya çıktı. Ancak bu bilginin nasıl elde edildiği ve neden daha önce harekete geçilmediği belirsizliğini koruyor. İsrail güvenlik güçleri, pilotun uçağı kasıtlı olarak düşürmeyi planladığı iddiasıyla soruşturma başlattı.
Mürettebat Listesi ve İstihbarat Başarısızlığı
İsrail muhalefet partileri, hükümetin güvenlik zaafiyetini sert bir şekilde eleştirdi. Yesh Atid lideri Yair Lapid, "Bu olay, hükümetin istihbarat ve güvenlik koordinasyonunda ciddi bir çöküş olduğunu gösteriyor. Mürettebat listesi iki gün önce ellerindeydi ve buna rağmen hiçbir şey yapılmadı. Bu kabul edilemez bir ihmal" dedi. Lapid, Netanyahu'yu olayı seçim kampanyasında kullanmakla suçladı.
İsrail İşçi Partisi lideri Merav Michaeli ise, "Eğer bu iddialar doğruysa, bu sadece bir güvenlik hatası değil, aynı zamanda siyasi bir skandaldır. Hükümet, vatandaşların güvenliğini sağlamak yerine seçim hesapları peşinde koşuyor" açıklamasını yaptı.
Hükümetten İlk Açıklamalar
İsrail Ulaştırma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Olayla ilgili kapsamlı bir soruşturma başlatılmıştır. İddialar ciddiyetle ele alınmaktadır. Kamuoyunu spekülasyonlarla meşgul etmek yerine, soruşturmanın sonuçlarını beklemek en doğrusudur" denildi. Başbakan Netanyahu'nun ofisinden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Güvenlik uzmanları, bu olayın İsrail'in havacılık güvenliği protokollerinde ciddi bir eksiklik olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Eski bir İsrail Hava Kuvvetleri istihbarat subayı, "Yabancı bir pilotun, üstelik düşman bir ülkenin vatandaşının, İsrail'e uçmasına izin verilmesi akıl almaz. Mürettebat listesi önceden incelenmeli ve riskli kişiler uçuştan men edilmeliydi" dedi.
Uluslararası Yansımalar
Olay, Umman ile İsrail arasındaki ilişkileri de gerdi. Umman Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan kısa açıklamada, "Vatandaşımız hakkındaki iddialar asılsızdır. İsrail tarafından resmi bilgi talep ettik" ifadelerine yer verildi. Umman, 2020'de İsrail ile ilişkilerini normalleştiren Abraham Anlaşmaları'na taraf olmuştu.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Olayı yakından takip ediyoruz. İsrail'in kendi iç soruşturmasını yürütmesini memnuniyetle karşılıyoruz" dedi. Avrupa Birliği ise henüz bir açıklama yapmadı.
Seçim Öncesi Siyasi Denklem
İsrail'de 1 Kasım 2022'de yapılan seçimlerin ardından siyasi istikrarsızlık devam ediyor. Netanyahu liderliğindeki Likud partisi, koalisyon görüşmelerinde zorlanıyor. Muhalefet, bu olayı Netanyahu'nun güvenlik konusundaki zafiyetini göstermek için kullanmaya hazırlanıyor.
Kamuoyu yoklamaları, İsraillilerin önemli bir bölümünün hükümetin güvenlik politikalarına güvenmediğini gösteriyor. Son ankete göre, katılımcıların %58'i hükümetin istihbarat başarısızlıklarını örtbas ettiğine inanıyor.
Bu olay, İsrail'in havacılık güvenliği ve istihbarat koordinasyonu konusunda yapısal sorunlar yaşadığını bir kez daha ortaya koydu. Mürettebat listesinin önceden bilinmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması, sadece bir ihmal değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik kültürü sorununa işaret ediyor. İsrail'in, benzer olayların tekrarlanmaması için acilen bağımsız bir komisyon kurması ve şeffaf bir soruşturma yürütmesi gerekiyor. Aksi halde, hem uluslararası itibarı hem de vatandaşlarının güvenliği daha fazla zarar görecek.
