İran Meclisi ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile devam eden müzakerelere ilişkin sert bir açıklama yaparak, “İran halkının hakları güvence altına alınana kadar hiçbir anlaşmayı onaylamayacağız” dedi. Kalibaf’ın bu çıkışı, iki ülke arasında yürütülen nükleer müzakerelerde kritik bir eşiğe gelindiğini gösteriyor.
Müzakere Sürecinde Sert Duruş
Kalibaf, yaptığı yazılı açıklamada, ABD’nin müzakerelerde gerçekçi olması gerektiğini vurguladı. İran’ın müzakere masasına eli boş gelmediğini belirten Kalibaf, “Halkımızın ekonomik çıkarları ve ulusal güvenliği her şeyden önce gelir. ABD, uyguladığı yaptırımlarla halkımıza zarar vermiştir. Bu zararların tazmini ve kalıcı garantiler olmadan hiçbir anlaşma meclisten geçmez” ifadelerini kullandı. İran’ın müzakere ekibinin, ABD’nin yaptırımları kaldırması ve nükleer program üzerindeki kısıtlamaların hafifletilmesi konusunda ısrarcı olduğu biliniyor.
Müzakerelerin Seyri
ABD ile İran arasındaki dolaylı müzakereler, son haftalarda Umman ve Katar gibi aracı ülkelerin desteğiyle sürdürülüyor. Görüşmelerde ana gündem maddeleri arasında uranyum zenginleştirme seviyesi, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın balistik füze programı yer alıyor. Kalibaf’ın açıklaması, bu konularda henüz somut bir ilerleme sağlanamadığını ortaya koyuyor. İran Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, müzakerelerin “olumlu bir atmosferde” geçtiğini ancak “henüz sonuca ulaşılmadığını” belirtti.
Nükleer Anlaşma ve Bölgesel Etkileri
2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP), ABD’nin 2018’de tek taraflı olarak çekilmesiyle çökmüştü. İran, anlaşmanın dağılmasının ardından nükleer faaliyetlerini hızlandırarak uranyum zenginleştirme seviyesini %60’a çıkardı. Batılı ülkeler, İran’ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasından endişe ediyor. Öte yandan, İran yönetimi, nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu ve uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını kullandığını savunuyor. Bölgesel güç dengeleri açısından, İran’ın nükleer faaliyetleri İsrail ve Suudi Arabistan gibi ülkeleri de yakından ilgilendiriyor.
İç Politikada Meclis’in Rolü
İran Meclisi, anlaşmaları onaylama yetkisiyle müzakere sürecinde kilit bir konuma sahip. Kalibaf’ın bu açıklaması, muhafazakar kanadın müzakerelere yönelik şüpheci yaklaşımını yansıtıyor. Geçtiğimiz haftalarda mecliste yapılan kapalı oturumda, bazı milletvekilleri hükümete “taviz vermemesi” çağrısında bulunmuştu. Uzmanlar, meclisin onayı olmadan hiçbir anlaşmanın yürürlüğe giremeyeceğini hatırlatarak, muhafazakarların elinin güçlü olduğunu belirtiyor.
İran’ın müzakere stratejisi, ABD’nin yaptırımları kaldırması ve nükleer programına müdahale etmemesi üzerine kurulu. Kalibaf’ın net mesajı, Tahran yönetiminin bu konuda geri adım atmayacağını gösteriyor. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında yeni bir tur görüşme yapılması beklenirken, anlaşma ihtimali belirsizliğini koruyor.
