Rusya'nın 24 Şubat 2022'de Ukrayna'ya başlattığı savaş ile İsrail ve ABD'nin 28 Şubat 2026'da İran'a karşı başlattığı askeri operasyonlarda enerji altyapısına yönelik saldırılar öne çıkıyor. Ukrayna'da enerji santralleri ve doğalgaz boru hatları vurulurken, İran'da nükleer tesisler ve petrol rafinerileri hedef alınıyor. Her iki çatışmada da enerji savaşları stratejik bir boyut kazanmış durumda.
Ukrayna'da enerji krizi derinleşiyor
Rus güçleri, Ukrayna'nın enerji altyapısını hedef alan saldırılarını yoğunlaştırdı. Son haftalarda Harkiv, Dnipro ve Kiev'deki termik santraller ile trafo merkezleri vuruldu. Ukrayna Enerji Bakanlığı, ülkenin elektrik üretim kapasitesinin yüzde 40'ının kullanılamaz hale geldiğini açıkladı. Özellikle kış aylarında enerji kesintileri halkı zorlarken, doğalgaz depolama tesislerine yönelik saldırılar Avrupa'nın enerji arzını da tehdit ediyor. Rusya, Ukrayna'da enerji sistemini çökertmeyi ve moral üstünlük sağlamayı hedefliyor.
İran'da nükleer ve petrol tesisleri vuruluyor
İsrail ve ABD, İran'ın nükleer programını durdurmak için 28 Şubat 2026'da hava operasyonları başlattı. Operasyonlarda Natanz ve Fordo nükleer tesisleri ile Hürmüz Boğazı'ndaki petrol yükleme terminalleri hedef alındı. İran petrol bakanlığı, bazı rafinerilerin vurulduğunu ve günlük petrol üretiminin yüzde 30 azaldığını duyurdu. İsrail, İran'ın nükleer silah üretecek seviyeye ulaşmasını engellemek için bu saldırıları düzenliyor. ABD ise bölgedeki enerji arzını güvence altına almayı amaçlıyor.
Enerji savaşlarının küresel etkileri
Her iki cephedeki enerji çatışmaları, küresel enerji fiyatlarını da etkilemekte. Brent petrol varil fiyatı 150 doları aşarken, doğalgaz fiyatları Avrupa'da megavat saat başına 200 euroyu geçti. Uluslararası Enerji Ajansı, enerji güvenliğine yönelik tehditlerin arttığını ve ülkelerin stratejik rezervlerini kullanmaya başladığını belirtiyor. Uzmanlar, enerji altyapısına yönelik saldırıların modern savaşlarda sivil halkı hedef almanın bir biçimi olduğunu vurguluyor. Enerji savaşları, hem Ukrayna'da hem İran'da çatışmaların seyrini belirleyen ana faktörlerden biri olmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, enerji altyapısına yönelik saldırılar her iki savaşta da sivil halkı orantısız biçimde etkilemekte ve uluslararası hukukun ihlaline yol açmaktadır. Ukrayna'da kış koşullarında elektriksiz kalan milyonlar, İran'da ise yakıt sıkıntısı çeken halk, enerji savaşlarının asıl mağdurlarıdır. Bu çatışmaların çözümü için diplomatik yolların aranması, enerji tesislerinin savaş dışı bırakılması için uluslararası mutabakat sağlanması kritik önem taşımaktadır.
