Hürmüz Boğazı'nın yeniden ulaşıma açılmasıyla birlikte küresel petrol piyasaları bir nebze olsun rahatlasa da, dört ay süren sevkiyat duruşunun ardından uluslararası petrol rezervlerinde yaklaşık 1 milyar varillik bir kayıp yaşandığı bildirildi. Uzmanlar, bu süre zarfında boğazdan geçemeyen tankerlerin oluşturduğu arz açığının, dünya genelindeki stokları tükenme noktasına yaklaştırdığını belirtiyor.
Kritik Eşik Aşıldı
Enerji Bakanlıkları ve uluslararası kuruluşlardan alınan verilere göre, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğu 120 günlük dönemde, normal şartlarda buradan geçmesi beklenen günlük 20 milyon varil petrol sevkiyatı durdu. Bu, toplamda 2.4 milyar varillik bir potansiyel arzın piyasaya girememesi anlamına geliyor. Ancak lojistik süreçlerin zaman alması ve alternatif rotaların sınırlı kapasitesi nedeniyle, bu kaybın ancak yarısının kısa vadede telafi edilebileceği tahmin ediliyor. Stoklardaki azalma, özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinde akaryakıt fiyatlarını yukarı çekerken, bazı rafinerilerin üretim kesintisine gitme riski bulunuyor.
Lojistik Kabus Devam Ediyor
Boğaz'ın açılmasıyla birlikte tanker trafiği hızla normale dönmeye başlasa da, uzmanlar stokların yeniden istenen seviyeye gelmesinin aylar sürebileceğini vurguluyor. Bir tankerin yükünü boşaltıp tekrar sefere çıkması arasında geçen süre, nakliye maliyetleri ve sigorta primlerindeki artış, bu toparlanmayı yavaşlatıyor. Ayrıca, bazı ülkelerin stratejik rezervlerini kullanmak zorunda kalması, ileride oluşabilecek yeni bir kriz karşısında eli zayıflatıyor. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) ek üretim kararı da henüz beklenen etkiyi yaratmış değil.
Bağımsız enerji analistleri, yaşanan bu kaybın sadece arz-talep dengesini bozmakla kalmadığını, aynı zamanda jeopolitik risklerin enerji piyasaları üzerindeki kırılgan etkisini bir kez daha gözler önüne serdiğini ifade ediyor. Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılması için alternatif enerji kaynaklarına ve boru hatlarına yatırım yapılması gerektiği, bu krizin en önemli derslerinden biri olarak değerlendiriliyor.
