AKP, dün TBMM'ye sunduğu yeni kanun teklifiyle güvenlik bürokrasisinde önemli değişikliklere imza atıyor. Güvenlik soruşturması nedeniyle ihraç edilen kamu görevlilerinin mahkeme kararlarının uygulanmasını zorlaştıran düzenleme, aynı zamanda kamulaştırmasız el atma davalarında devlet lehine yeni hükümler getiriyor. Teklifte ayrıca sözleşmeli erlere kamu kadrolarında kontenjan ayrılması ve TSK personel rejiminde değişiklikler yer alıyor.
Güvenlik soruşturması kararlarına yeni engel
Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri, güvenlik soruşturması sonucu görevden alınan kişilerin yargı kararlarının uygulanmasına ilişkin. Mevcut durumda, mahkeme kararıyla göreve iade edilenlerin dönüşü sağlanırken, yeni düzenleme ile bu süreçte idareye takdir yetkisi veriliyor. İdare, "kamu yararı ve hizmet gerekleri" gibi soyut gerekçelerle mahkeme kararlarını uygulamayı erteleyebilecek veya farklı bir kadroya atama yapabilecek. Bu durum, hukuk devleti ilkesi açısından tartışmalara yol açarken, muhalefet partileri düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğunu savunuyor.
Kamulaştırmasız el atma davalarında devlet lehine düzenleme
Düzenleme, kamulaştırmasız el atma davalarında da önemli değişiklikler içeriyor. Buna göre, devletin özel mülkiyete el atması durumunda açılan tazminat davalarında, mahkemenin takdir edeceği tazminat miktarı, taşınmazın emlak vergi değerini aşamayacak. Ayrıca, devlet lehine bir düzenlemeyle, el atma tarihinden itibaren geçen süre için işleyen faiz oranı yüzde 9'un altına çekilebilecek. Bu düzenleme, gayrimenkul sahiplerinin mağduriyetini artırabileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Sözleşmeli erlere kamu kontenjanı ve TSK değişikliği
Teklif, sözleşmeli er statüsünde görev yapan asker personele kamu kurumlarında belirli oranda kontenjan ayrılmasını öngörüyor. Bu kontenjan, yıllık atama dönemlerinde sözleşmeli erlerin kamuya geçişini kolaylaştıracak. Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki personel rejiminde de değişiklikler yapılıyor. Özellikle, disiplin soruşturmalarında zamanaşımı sürelerinin uzatılması ve sicil affı gibi düzenlemeler dikkat çekiyor. Muhalefet, bu değişikliklerin askeri hiyerarşiyi zedelediğini savunuyor.
Kamuoyunda tartışma yaratan diğer maddeler
Teklifin bazı maddeleri, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Bunlar arasında, kamu ihale kanununda yapılan değişiklikle belediyelere doğrudan temin limitinin artırılması, özelleştirme kapsamındaki kurumlarda çalışan işçilerin kıdem tazminatı hesaplamasında değişiklik ve bazı kamu kurumlarında sözleşmeli personel istihdamının yaygınlaştırılması yer alıyor. Uzmanlar, bu düzenlemelerin kamu maliyesi ve iş güvencesi açısından riskler taşıdığını belirtiyor.
Yeni düzenleme, hukuk devleti ve mülkiyet hakkı bağlamında önemli tartışmaları beraberinde getiriyor. Güvenlik soruşturması kararlarının yargı denetimini zayıflatması ve kamulaştırmasız el atmalarda devletin sorumluluğunu sınırlaması, bireysel haklar açısından endişe verici. Ayrıca, sözleşmeli erlere kamu kontenjanı ayrılması, aslında askeri personelin sivil hayata entegrasyonu için olumlu bir adım olarak görülse de, diğer kamu personeli arasında eşitsizlik yaratma potansiyeli taşıyor. Bu düzenlemenin yasalaşma sürecinde Meclis'te yoğun tartışmaların yaşanması bekleniyor.
