Glütensiz ürün pazarı son yıllarda büyük bir büyüme gösterirken, uzmanlar bu beslenme şeklinin yalnızca çölyak hastalığı veya glüten hassasiyeti olanlar için gerekli olduğunu belirtiyor. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası'ndan Zelal Kal, gereksiz glütensiz beslenmenin vitamin ve mineral eksikliklerine yol açabileceği konusunda uyarıyor. Sosyal medyada popülerleşen glütensiz diyetler, sağlıklı beslenme arayışındaki bireyleri yanıltabilir.
Glütensiz beslenme trendi ve sosyal medyanın rolü
Glütensiz ürünler, özellikle Instagram ve TikTok gibi platformlarda fenomenlerin önerileriyle hızla yayıldı. Ancak bu diyetin çölyak hastaları için hayati önem taşıdığını hatırlatan Kal, "Glüten, buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein. Çölyak hastalarında bağışıklık sistemi glütene tepki vererek ince bağırsağa zarar veriyor" dedi. Glüten hassasiyeti olanlarda ise şişkinlik, yorgunluk gibi belirtiler görülebiliyor.
Uzman uyarıları: Gereksiz diyet riskli
Zelal Kal, sağlıklı bireylerin glütensiz beslenmeye yönelmesinin besin çeşitliliğini azaltarak B vitamini, demir, kalsiyum ve lif eksikliğine neden olabileceğini vurguladı. "Glütensiz ürünler genellikle daha az lif içerir ve kan şekerini hızlı yükseltebilir. Ayrıca bu ürünler daha pahalı olduğu için gereksiz bir maliyet yaratır" ifadelerini kullandı. Türkiye'de çölyak hastalığı görülme sıklığı yaklaşık %1 iken, glüten hassasiyeti oranı %6-10 arasında değişiyor. Uzmanlar, herhangi bir sağlık sorunu olmayanların glütensiz diyete başlamadan önce mutlaka doktora danışması gerektiğini belirtiyor.
Glütensiz pazarın büyüklüğü küresel çapta 6 milyar doları aşarken, bu büyümenin arkasında pazarlama stratejileri ve tüketici bilinçsizliği yatıyor. Tüketicilerin sağlıklı beslenme adına yanlış yönlendirilmemesi için gıda etiketlerinin doğru okunması ve bilinçli tercihler yapılması önem taşıyor.
Bağlam ve değerlendirme
Glütensiz beslenme, tıbbi bir gereklilikten çok bir yaşam tarzı haline gelmiş durumda. Ancak her beslenme trendi gibi, bu akım da bireysel sağlık durumlarına göre değerlendirilmeli. Sosyal medyanın yanıltıcı etkilerine karşı, bilimsel verilere dayalı beslenme alışkanlıkları benimsenmeli. Sağlık otoriteleri, glütensiz diyetin yalnızca tıbbi zorunluluk halinde uygulanmasını, aksi takdirde dengeli beslenmenin esas alınmasını öneriyor.
