Başarısız darbe girişiminin üzerinden tam on yıl geçti. Her şey bir günde oldu bitti gibi görünse de aslında Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) planını çok önceden hazırladı. Yeni ortaya çıkan belgeler, örgütün darbe hazırlıklarını 2015 genel seçimlerinin hemen ardından başlattığını gösteriyor. Eski istihbarat raporları ve ifadelere göre, FETÖ'nün sivil ve askeri kanadı arasındaki koordinasyon, seçim sonuçlarının ardından hız kazandı.
Planlama süreci ve kilit isimler
İddianamelere yansıyan detaylara göre, FETÖ'nün darbe planı üç aşamalıydı. İlk aşamada, örgütün TSK içindeki yapılanması olan "İmamlar", 2015 Haziran ve Kasım seçimleri arasındaki dönemde kritik görevlere atamalar yaptı. Bu atamalar, darbenin lojistik ve iletişim altyapısını oluşturmayı hedefliyordu. İkinci aşamada, özellikle kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı'ndaki FETÖ mensupları, darbe günü kullanılacak emir komuta zincirini belirledi.
Üçüncü aşama ise darbe girişiminin bizzat icrasıydı. 15 Temmuz 2016 gecesi, örgüt üyeleri Boğaz köprülerini kapatarak, Genelkurmay Başkanlığı'nı ve TRT binasını işgal ederek, halkın direnişi karşısında başarısız oldu. Dönemin Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ın rehin alınması ve darbe bildirisinin okutulması, planın ayrıntılı şekilde hazırlandığını ortaya koydu.
Örgütlenme modeli ve finansal yapı
FETÖ, 2015 seçimlerinden sonra darbeye yönelik olarak "şirketler aracılığıyla finansman" modelini devreye soktu. Örgütün, Bank Asya üzerinden topladığı bağışlar ve kara para aklama yöntemleri, darbe hazırlıklarının mali kaynağını oluşturdu. Ayrıca, örgütün medya kuruluşları (Zaman gazetesi, Samanyolu TV gibi) üzerinden kamuoyu algısı yaratma çabaları da bu dönemde arttı.
- Darbe girişiminin öncesinde FETÖ, TSK'daki subay sayısını 2015 yılı itibarıyla yüzde 30 oranında artırmıştı.
- Örgütün "gaybubet evleri" adını verdiği hücre evlerinde darbe planları son detayına kadar tartışıldı.
- 15 Temmuz gecesi kullanılan savaş uçakları ve helikopterlerin bakımını yapan FETÖ mensubu teknisyenler, planlamanın ne kadar geniş kapsamlı olduğunu gösterdi.
Başarısız darbe girişiminin ardından FETÖ üyelerine yönelik operasyonlar kapsamında 280 bine yakın kişi hakkında işlem yapıldı, 170 bine yakın kişi gözaltına alındı. Örgütün yurt dışındaki yapılanmalarına karşı da yürütülen mücadele devam ediyor.
Sonuç olarak, 15 Temmuz darbe girişimi FETÖ'nün uzun yıllar süren istihbarat, finans ve askeri yapılanmasının bir ürünüydü. Planın 2015 seçimlerinden sonra başlatılması, örgütün demokratik süreçlere olan güvensizliğini ve toplumsal kutuplaşmayı körükleme amacını ortaya koyuyor. Bu deneyim, demokrasilerin sivil-asker ilişkilerini ne kadar dikkatli kurgulaması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
