İngiltere'deki bir mikrobiyoloji laboratuvarında yapılan araştırma, sokakta giyilen ayakkabıların evlere ölümcül enfeksiyonlara yol açabilen bakteriler taşıdığını ortaya koydu. Doğu ve Batı kültürleri arasında yıllardır süregelen 'evde ayakkabı çıkarma' tartışmasına bilimsel bir yanıt geldi. Araştırmacılar, ayakkabı tabanlarında Clostridium difficile, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus gibi tehlikeli patojenlerin bulunduğunu tespit etti.
Araştırmanın detayları
University of Houston ve University of Arizona iş birliğiyle yürütülen çalışmada, katılımcıların ayakkabılarının %96'sında Clostridium difficile bakterisine rastlandı. Bu bakteri, özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireylerde ciddi bağırsak enfeksiyonlarına ve ölüme yol açabiliyor. Araştırmacı Dr. Lisa Smith, 'Ayakkabılarımız aslında dış dünyadan gelen birer bakteri taşıyıcısı. Her adımda hastane kapılarından, toplu taşıma araçlarından ve kaldırımlardan mikroorganizmaları eve taşıyoruz' dedi.
Doğu ve Batı arasındaki kültürel fark
Japonya, Türkiye ve Hindistan gibi ülkelerde yüzyıllardır evlere girerken ayakkabı çıkarma geleneği bulunurken, Batı ülkelerinde bu alışkanlık yaygın değil. Ancak bilimsel veriler, ayakkabıların ev içinde kullanılmasının halı ve zeminlerde bakteri birikimine yol açtığını gösteriyor. Özellikle çocuklu ailelerde, zeminde oynayan bebekler için bu durumun risk oluşturduğu belirtiliyor. Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden Prof. Mark Turner, 'Ayakkabılarınızı kapıda çıkarmak, evinize giren mikrop yükünü %70 oranında azaltabilir' ifadelerini kullandı.
Uzmanlar ne öneriyor?
Uzmanlar, özellikle kalabalık şehirlerde yaşayan bireylerin eve girdikten sonra ayakkabılarını çıkarmalarını tavsiye ediyor. Ayrıca ayakkabıların düzenli olarak dezenfekte edilmesi, halıların sık sık vakumlanması ve çıplak ayakla dolaşma alışkanlığının kazanılması öneriliyor. Amerikan Mikrobiyoloji Derneği, evde ayakkabısız dolaşmanın özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireyler için hayati önem taşıdığını vurguluyor.
Toplum sağlığı açısından değerlendirme
Evde ayakkabı giyme alışkanlığı, sadece bireysel değil toplumsal bir sağlık sorunu olarak da ele alınmalı. Kamusal alanlarda ayakkabıyla dolaşmanın hastane enfeksiyonlarına, okul ve kreşlerde salgınlara zemin hazırlayabileceği unutulmamalı. Pratik bir önlem olarak, ayakkabılık bulundurmak ve girişe bir paspas yerleştirmek bile etkili olabilir. Sonuç olarak, basit bir alışkanlık değişikliği sayısız hastalığı önleme potansiyeli taşıyor.
