Adalet Bakanlığı, 2020 yılından bu yana uygulanan eDuruşma sistemi sayesinde 5 milyon 383 bin 748 duruşmanın dijital ortamda gerçekleştirildiğini duyurdu. Türkiye genelinde 5 bin 630 hukuk mahkemesinde aktif olarak kullanılan sistem, yargı süreçlerinde dijital dönüşümün en somut örneklerinden biri haline geldi. Bakanlık yetkilileri, eDuruşma ile hem zamandan hem de mekândan bağımsız olarak adalete erişimin kolaylaştığını ve yargı yükünün azaltıldığını belirtti.
eDuruşma Sistemi Nasıl İşliyor?
eDuruşma sistemi, tarafların fiziki olarak mahkemeye gitmeden, güvenli bir internet bağlantısı aracılığıyla duruşmalara katılmasına olanak tanıyor. Avukatlar, hakimler ve taraflar, belirlenen saatte sisteme giriş yaparak görüntülü ve sesli iletişim kuruyor. Duruşma kayıtları dijital olarak saklanıyor ve gerektiğinde tekrar izlenebiliyor. Sistem, özellikle pandemi döneminde yaygınlaşarak adliyelerdeki fiziki teması minimuma indirdi. Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılı itibarıyla duruşmaların yaklaşık yüzde 40'ı eDuruşma yoluyla yapıldı. Bu oran, büyük şehirlerdeki mahkemelerde yüzde 60'lara kadar çıktı.
Dijital Dönüşümün Ekonomik Boyutu
eDuruşma sistemi sadece hukuki değil, ekonomik açıdan da önemli faydalar sağladı. Adalet Bakanlığı'nın hesaplamalarına göre, 5,3 milyon duruşmanın fiziki yapılması halinde oluşacak ulaşım, konaklama ve iş gücü kaybı maliyeti milyarlarca lirayı buluyordu. Dijital duruşmalar sayesinde bu maliyetlerin büyük ölçüde önüne geçildi. Ayrıca, duruşma sürelerinin kısalması ve dosya takibinin kolaylaşması, yargı sisteminin verimliliğini artırdı. Türkiye Barolar Birliği de sisteme destek vererek, avukatların mesleki iş yükünü azalttığını ve müvekkil memnuniyetini artırdığını belirtti.
Gelecekte eDuruşma
Adalet Bakanlığı, eDuruşma sisteminin kapsamını genişletmeyi planlıyor. Ceza mahkemelerinde de kullanılması için pilot uygulamalar yapılıyor. Ayrıca, yapay zeka destekli karar destek sistemleri ve dijital dosya yönetimiyle entegrasyon çalışmaları sürüyor. Bakanlık yetkilileri, 2025 yılı sonuna kadar tüm hukuk mahkemelerinde eDuruşma zorunluluğu getirilebileceğini sinyalini verdi. Bu adım, Türkiye'nin yargıda dijitalleşme alanında dünya örnekleri arasında üst sıralara çıkmasını sağlayacak.
eDuruşma sistemi, yargının dijital dönüşümünde önemli bir kilometre taşıdır. Pandemiyle hız kazanan bu dönüşüm, artık kalıcı bir uygulama haline gelmiştir. Sistemin başarısı, sadece istatistiklerle değil, kullanıcı memnuniyeti ve yargıya olan güvenin artmasıyla da ölçülmelidir. Adalet Bakanlığı'nın bu yöndeki kararlılığı, Türk yargı sisteminin modernizasyonu açısından umut vericidir.
