Adalet Bakanlığı, yargıda dijital dönüşümün önemli bir adımı olan eDuruşma sisteminin kapsamını genişletiyor. Bakanlık, sistemin bölge adliye mahkemelerinde de kullanılabilmesi için çalışma başlattı. Yeni düzenlemeyle avukatların yanı sıra davacı, davalı, bilirkişi, tanık ve uzman gibi yargılamanın diğer ilgilileri de eDuruşma yoluyla dinlenebilecek. Bu adım, yargı süreçlerinde zamandan ve maliyetten tasarruf sağlamasının yanında, pandemi sonrası artan uzaktan çalışma talebine de yanıt veriyor.
eDuruşma Sistemi Nasıl İşleyecek?
eDuruşma sistemi, tarafların ve avukatların fiziksel olarak mahkemeye gitmeden, güvenli bir video konferans bağlantısıyla duruşmalara katılmasına olanak tanıyor. Sistem halihazırda bazı mahkemelerde pilot uygulama olarak kullanılmaktaydı. Yeni düzenlemeyle birlikte bölge adliye mahkemeleri de sisteme dahil edilecek. Bakanlık yetkilileri, teknik altyapının tamamlanmasının ardından sistemin kademeli olarak devreye alınacağını belirtiyor. Duruşmaların kayıt altına alınması ve arşivlenmesi de mümkün olacak, bu da hukuki süreçlerde şeffaflığı artıracak.
Dijital Dönüşümün Hukuki Altyapısı
eDuruşma sisteminin yaygınlaştırılması, Adalet Bakanlığı'nın uzun vadeli dijital dönüşüm stratejisinin bir parçası. Bakanlık, 2023-2025 Stratejik Planı'nda yargı süreçlerinin dijitalleştirilmesine özel önem veriyor. Sistem, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) ile entegre çalışacak. Hukuk ve ceza davalarının yanı sıra idari yargıda da kullanılabilecek sistemin, özellikle pandemi döneminde aksayan yargı süreçlerini hızlandırması bekleniyor. Adalet Bakanı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımızın adalete erişimini kolaylaştırmak için teknolojinin tüm imkanlarını kullanacağız" ifadelerini kullandı.
Ekonomik ve Zamansal Tasarruf
eDuruşma sistemi, özellikle farklı şehirlerde bulunan taraflar için seyahat ve konaklama masraflarını ortadan kaldıracak. Avukatlar ve şirketler için önemli bir maliyet avantajı sağlayacak uygulama, aynı zamanda duruşma sürelerini de kısaltacak. Fiziksel duruşmalar için hazırlık süreci ve bekleme süreleri dijital ortamda minimuma inecek. Ticari davalarda sıkça görülen bilirkişi dinlemeleri de uzaktan yapılabilecek, bu da yargılamaların hızlanmasına katkıda bulunacak. Hukukçular, sistemin özellikle ticaret hukuku alanında iş yükünü azaltacağını belirtiyor.
Uygulamanın Getirdiği Yenilikler
Yeni düzenlemeyle birlikte eDuruşma sistemine dahil olan taraflar, duruşma öncesinde belgelerini dijital ortamda sunabilecek ve duruşma anında da belgeler üzerinde çalışabilecek. Ayrıca, tercüman ihtiyacı durumunda uzaktan tercüman hizmeti de alınabilecek. Sistem, 7/24 erişime açık olacak ve kullanıcı dostu bir arayüze sahip olacak. Adalet Bakanlığı, avukatlar ve vatandaşlar için eğitim videoları ve kılavuzlar hazırlayacak.
Bağımsız Değerlendirme
eDuruşma sisteminin bölge adliye mahkemelerine taşınması, yargıda dijitalleşme açısından önemli bir eşik. Uygulamanın yaygınlaşması, fiziksel duruşmaların tamamen ortadan kalkmayacağı ancak bir seçenek olarak sunulacağı hibrit bir modelin habercisi. Ancak sistemin başarısı, altyapının güvenilirliği ve tarafların teknolojiye erişim imkanlarına bağlı. Adalet Bakanlığı'nın bu konuda kapsayıcı bir politika izlemesi, dezavantajlı grupların da eDuruşma hizmetinden faydalanmasını sağlayacaktır. Türk yargı sisteminin uluslararası standartlara uygun, hızlı ve etkin bir şekilde işlemesi, bu tür yenilikçi adımlarla mümkün olacak.
