Dünya Hepatit Günü dolayısıyla açıklamalarda bulunan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, dünya genelinde 300 milyondan fazla kişinin Hepatit B ve C virüsüyle enfekte olduğunu belirterek, erken tanı ve tedavinin hayati önem taşıdığını söyledi. Bu hastalıkların sessiz ilerlediğini ve karaciğer yetmezliğine kadar ciddi sonuçlar doğurabildiğini vurgulayan Diktaş, toplumun bilinçlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Hepatit Nedir ve Nasıl Bulaşır?
Hepatit, karaciğerin iltihaplanması anlamına gelir ve virüsler, alkol, bazı ilaçlar veya otoimmün hastalıklar gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Viral hepatitler arasında en yaygın olanları Hepatit A, B, C, D ve E'dir. Hepatit B ve C, kan ve vücut sıvıları yoluyla bulaşır; korunmasız cinsel ilişki, enfekte iğnelerin paylaşımı, anneden bebeğe doğum sırasında geçiş ve kan transfüzyonu başlıca bulaşma yollarıdır.
Doç. Dr. Diktaş, 'Hepatit B ve C, kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine neden olabilir. Ancak erken tanı ile tedavi edilebilir ve kontrol altına alınabilir' dedi. Ayrıca, Hepatit B'ye karşı etkili bir aşı bulunurken, Hepatit C için aşı bulunmamakla birlikte günümüzde çok etkili ilaçlar mevcuttur.
Küresel Yük ve Türkiye'deki Durum
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya genelinde 296 milyon kişi Hepatit B, 58 milyon kişi ise Hepatit C ile enfektedir. Bu enfeksiyonlar her yıl yaklaşık 1.1 milyon ölüme yol açmaktadır. Türkiye'de ise Hepatit B taşıyıcılık oranı yaklaşık %3-4 olarak tahmin edilmektedir. Doç. Dr. Diktaş, 'Türkiye'de Hepatit B aşısı, bebeklik döneminde rutin aşı takvimine dahil edilmiştir. Bu sayede yeni enfeksiyonlar azalmıştır, ancak erişkinlerde tarama ve farkındalık eksikliği devam etmektedir' diye konuştu.
Uzmanlar, hastalığın 'sessiz salgın' olarak adlandırıldığını, çünkü birçok kişinin enfekte olduğunu bilmediğini belirtiyor. Bu nedenle, riskli grupların test yaptırması ve düzenli kontrollerini yaptırması büyük önem taşıyor.
Erken Tanı ve Tedavi Hayat Kurtarır
Hepatit B ve C tanısı için kan testleri yapılmaktadır. Bu testler virüsün antijenlerini veya antikorlarını tespit eder. Erken tanı ile antiviral ilaçlar kullanılarak virüsün çoğalması baskılanabilir, karaciğer hasarı önlenebilir. Hepatit C'de ise son yıllarda geliştirilen doğrudan etkili antiviral ilaçlar ile %95'in üzerinde iyileşme sağlanmaktadır.
Doç. Dr. Diktaş, 'Tedavi maliyetleri başlangıçta yüksek gibi görünse de, uzun vadede karaciğer nakli veya kanser tedavisi gibi masrafların önüne geçilmesi açısından maliyet etkilidir' ifadelerini kullandı. Ayrıca, hepatitten korunmak için hijyen kurallarına dikkat edilmesi, steril iğne kullanımı ve korunmalı cinsel ilişki gibi önlemlerin alınması gerektiğini hatırlattı.
Dünya Hepatit Günü'nde Farkındalık Çağrısı
Her yıl 28 Temmuz'da kutlanan Dünya Hepatit Günü, bu yıl 'Hepatiti Durdur, Geleceği Kurtar' temasıyla ele alınıyor. Sivil toplum kuruluşları ve sağlık otoriteleri, halkı bilgilendirmek ve test yaptırmaya teşvik etmek amacıyla çeşitli etkinlikler düzenliyor. Dünya Sağlık Örgütü, 2030 yılına kadar viral hepatitleri halk sağlığı tehdidi olmaktan çıkarmayı hedefliyor; bu hedefe ulaşmak için teşhis ve tedaviye erişimin artırılması gerekiyor.
Uzman Görüşü ve Değerlendirme
Hepatit, dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen ancak çoğu zaman göz ardı edilen bir halk sağlığı sorunudur. Gelişen tedavi yöntemleri sayesinde artık Hepatit C tamamen iyileştirilebilirken, Hepatit B kontrol altına alınabilmektedir. Ancak bu başarı ancak farkındalık ve erken teşhisle mümkündür. Toplum olarak hepatit konusunda bilinçlenmek, kan testlerini rutin hale getirmek ve riskli grupları bilgilendirmek, bu virüslerin yayılmasının önüne geçecektir. Sağlık otoritelerinin de aşı ve tedavi maliyetlerini düşürücü politikalar izlemesi, küresel hedefe ulaşmada kritik rol oynayacaktır.
