Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yayımlanan son rapor, Avrupa Bölgesi'nde aşılama oranlarının endişe verici şekilde düştüğünü ortaya koydu. Rapora göre, bölgede 566 bin çocuk hiç aşı yaptırmazken, 258 bin çocuğun da aşıları eksik kaldı. Böylece toplam 824 bin çocuğun korunmasız durumda olduğu belirtildi. Türkiye, hiç aşı yaptırmayan çocukların en yoğun olduğu ülkeler arasında yer alarak dikkat çekiyor.
Raporun Öne Çıkan Bulguları
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Kluge, aşılama oranlarındaki düşüşün kızamık, difteri ve çocuk felci gibi önlenebilir hastalıkların yeniden yayılmasına yol açabileceği uyarısında bulundu. Raporda, 2019-2021 yılları arasında bölgedeki kızamık vakalarının yüzde 300 arttığına dikkat çekildi. Aşı tereddüdü ve pandemi kaynaklı aksaklıklar, düşüşün başlıca nedenleri olarak gösterildi. UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, çocukların hayatını kurtarmak için aşılamanın kritik önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye'deki Durum
Türkiye, raporda özellikle "hiç aşı yaptırmayan çocuk" kategorisinde ilk sıralarda yer aldı. Uzmanlar, son yıllarda aşı karşıtlığı hareketlerinin artması ve sağlık sistemindeki bölgesel eşitsizliklerin bu duruma yol açtığını belirtiyor. Sağlık Bakanlığı'nın genişletilmiş bağışıklama programı kapsamında ücretsiz aşı hizmeti sunmasına rağmen, özellikle kırsal kesimde erişim sorunları yaşanıyor. Ayrıca, pandemi sürecinde rutin aşılamalardaki aksamalar da oranları olumsuz etkiledi. Türkiye'de 2022 yılında BCG aşısı kapsama oranının yüzde 76'ya gerilediği bildiriliyor.
Küresel Etkiler ve Çözüm Önerileri
DSÖ ve UNICEF, aşılama oranlarını artırmak için hükümetlere çağrıda bulundu. Raporda, toplum temelli sağlık çalışanlarının sayısının artırılması, aşı bilincinin yaygınlaştırılması ve yanlış bilgilerle mücadele edilmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, savaş ve çatışma bölgelerinde yaşayan çocuklar için özel programlar oluşturulması talep edildi. Avrupa Bölgesi'ndeki 53 ülkeden toplanan veriler, aşılama hizmetlerine erişimin artırılması için ulusal eylem planlarının güncellenmesi gerektiğini gösteriyor.
Bu rapor, aşılama oranlarındaki düşüşün sadece bir sağlık krizi değil, aynı zamanda toplumsal bilinç ve politika sorunu olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde aşı karşıtlığının artması, uzun vadeli halk sağlığı stratejilerinin yeniden ele alınmasını zorunlu kılıyor. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu ülkelerin, aşılamayı teşvik eden kampanyalar ve sağlık altyapısını güçlendiren adımlar atması gerekiyor. Aksi halde, önlenebilir hastalıklar yeniden canlanarak binlerce çocuğun hayatını tehdit edebilir.
