Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan haftalık istatistiklere göre, yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarındaki artış geçen hafta da devam etti. Bankacılık sektörü verilerine göre, 2025 yılı Mart ayının ikinci haftasında (8 Mart ile biten hafta) döviz mevduatları bir önceki haftaya kıyasla 1 milyar 250 milyon dolar artış gösterdi. Böylece son dört haftalık dönemde toplam artış 7 milyar 100 milyon dolara ulaştı. Bu gelişme, yurt içi yerleşiklerin döviz cinsi tasarruflara yöneliminin sürdüğünü gösteriyor.
Döviz Mevduatlarındaki Haftalık Değişim
TCMB verilerine göre, 8 Mart 2025 haftasında yurt içi yerleşiklerin toplam döviz mevduatı 225 milyar 300 milyon dolar seviyesine yükseldi. Bir önceki hafta bu tutar 224 milyar 50 milyon dolar düzeyindeydi. Söz konusu artışta parite etkisinin yanı sıra yurt içi yerleşiklerin döviz alımları da etkili oldu. Altın dahil toplam döviz mevduatları ise 248 milyar 700 milyon dolara çıktı.
Döviz mevduatlarının dağılımına bakıldığında, gerçek kişilerin döviz mevduatları 150 milyar 200 milyon dolar olurken, tüzel kişilerin (şirketlerin) döviz mevduatları 75 milyar 100 milyon dolar olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde toplam döviz mevduatları 210 milyar dolar civarındaydı. Yıllık bazda artış yüzde 7'yi aşmış durumda.
Uzmanlar, döviz mevduatlarındaki artışta yurt içi yerleşiklerin enflasyon ve kur beklentilerinin yanı sıra alternatif yatırım araçlarındaki getiri arayışının da etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle son dönemde TL mevduat faizlerindeki düşüş eğilimi, dövize yönelimi tetikleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Merkez Bankası Politikaları ve Piyasa Beklentileri
TCMB, 2025 yılı Şubat ayında politika faizini 250 baz puan indirerek yüzde 42,50 seviyesine çekmişti. Piyasada yıl sonuna kadar faiz indirimlerinin devam edeceği yönünde güçlü bir beklenti hakim. Bu durum, TL mevduat faizlerinin düşmesine ve dövize olan ilginin artmasına neden oluyor. Ayrıca, jeopolitik gelişmeler ve küresel piyasalardaki dalgalanmalar da döviz talebini destekliyor.
Öte yandan, TCMB'nin döviz kurlarındaki dalgalanmayı sınırlamak için rezervlerini güçlendirme çabaları sürüyor. Bankanın brüt döviz rezervleri son haftalarda artış gösterse de, net rezervlerdeki seyir piyasa tarafından yakından takip ediliyor. Döviz mevduatlarındaki artış aynı zamanda bankaların döviz likiditesi üzerinde de etkili oluyor.
Ekonomistler, döviz mevduatlarındaki artışın kısa vadede enflasyon üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Ancak, kur geçişkenliğinin sınırlı kalması durumunda bu etkinin yönetilebilir olduğu ifade ediliyor. Yılın ilk çeyreğinde döviz mevduatlarındaki birikimli artış, cari açık ve dış finansman ihtiyacı açısından da önem taşıyor.
Şirketler ve Bireysel Yatırımcı Davranışı
Döviz mevduatlarındaki artışta hem bireysel hem de kurumsal yatırımcıların payı bulunuyor. Şirketler, belirsizlik ortamında nakit pozisyonlarını dövizde tutmayı tercih ediyor. Bireysel yatırımcılar ise tasarruflarını enflasyona karşı korumak amacıyla dövize yöneliyor. Bankacılık sektörü kaynaklarına göre, son haftalarda döviz tevdiat hesaplarına olan ilgi özellikle orta ve üst gelir grubunda yoğunlaşıyor.
Altın fiyatlarındaki yükseliş de döviz mevduatları içinde altın hesaplarının payını artırıyor. Altın dahil toplam döviz mevduatlarındaki artış, sadece döviz cinsi mevduatlardaki artıştan daha yüksek gerçekleşti. Bu da yatırımcıların değerli metallere olan talebini yansıtıyor.
Sonuç ve Beklentiler
Döviz mevduatlarındaki artış eğiliminin önümüzdeki haftalarda da devam edip etmeyeceği, TCMB'nin faiz politikası ve küresel piyasalardaki gelişmelere bağlı olacak. Faiz indirimlerinin sürmesi halinde TL mevduat getirisinin daha da düşmesi ve dövize yönelimin güçlenmesi bekleniyor. Ancak, Merkez Bankası'nın makro ihtiyati tedbirleri ve rezerv yönetimi bu dengeyi etkileyebilir. Önümüzdeki haftalarda açıklanacak veriler, yurt içi yerleşiklerin döviz tercihindeki değişimi netleştirecek.
