Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tarımsal sulamada yapay zeka destekli otomasyon sistemlerinin önümüzdeki yıl 11 ilde 22 bin hektarlık alanda devreye alınacağını duyurdu. Bakan Yumaklı, bu adımın su kaynaklarının verimli kullanımı ve tarımsal üretimde sürdürülebilirlik açısından kritik olduğunu vurguladı. Açıklama, son dönemde artan kuraklık ve su stresi endişeleriyle birlikte tarım sektöründe dijital dönüşümün hızlanacağına işaret ediyor.
Yapay Zeka Sulamada Nasıl Kullanılacak?
Yapay zeka destekli sulama otomasyon sistemleri, sensörler aracılığıyla toprak nemi, hava sıcaklığı, yağış miktarı ve bitki su ihtiyacını gerçek zamanlı olarak analiz edecek. Elde edilen veriler doğrultusunda sulama zamanı ve miktarı otomatik olarak belirlenecek. Böylece hem su israfının önüne geçilecek hem de bitkilerin ihtiyaç duyduğu su optimum düzeyde sağlanacak. Sistem, çiftçilerin cep telefonlarından uzaktan kontrol edebileceği şekilde tasarlanıyor.
Bakan Yumaklı, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Önümüzdeki yıl 11 ilde 22 bin hektarlık alanda yapay zeka destekli sulama otomasyon sistemlerini devreye alacağız." dedi. Projenin pilot uygulamalarının başarıyla sonuçlandığını belirten Yumaklı, sistemin yaygınlaştırılmasıyla su tasarrufunun yüzde 30'a kadar çıkabileceğini ifade etti.
Hangi İller Kapsamda?
Projenin uygulanacağı 11 il henüz netleşmemekle birlikte, su kaynakları bakımından baskı altında olan ve yoğun tarımsal üretim yapılan bölgelerin önceliklendirileceği öğrenildi. Bu kapsamda Konya, Şanlıurfa, Adana, Mersin, Aydın, Manisa, İzmir, Bursa, Antalya, Diyarbakır ve Kayseri gibi iller öne çıkıyor. Bakanlık, seçim kriterlerinde yeraltı su seviyesindeki düşüş, kuraklık riski ve ürün çeşitliliğini dikkate alacak.
Sistemin kurulumu için çiftçilere hibe ve düşük faizli kredi desteği sağlanacak. Ayrıca, bölgelerde teknik eğitim programları düzenlenerek çiftçilerin dijital tarım araçlarını etkin kullanması hedeflenecek.
Tarımsal Sulamada Dijital Dönüşümün Önemi
Türkiye, kişi başına düşen su miktarı bakımından su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alıyor. Tarım, toplam su tüketiminin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Bu nedenle sulamada verimlilik, hem ulusal su güvenliği hem de tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşıyor. Yapay zeka destekli otomasyon sistemleri, geleneksel sulama yöntemlerine kıyasla önemli ölçüde su tasarrufu sağlarken, enerji maliyetlerini de düşürüyor.
Uzmanlar, bu tür teknolojilerin yaygınlaşmasının iklim değişikliğine uyum açısından da kritik olduğunu belirtiyor. Özellikle kuraklık dönemlerinde bitkilerin ihtiyacı olan suyun doğru zamanda ve doğru miktarda verilmesi, verim kayıplarını azaltıyor.
Gelecek Planları ve Beklentiler
Bakanlık, 2025 yılında başlayacak projenin 2026'da tüm Türkiye'ye yayılmasını planlıyor. Proje kapsamında ayrıca, çiftçilerin karar destek sistemlerine erişimi için bir mobil uygulama ve çevrimiçi platform kurulacak. Toplanan veriler, ulusal su yönetimi politikalarına da katkı sağlayacak.
Tarım sektörü temsilcileri, bu hamlenin çiftçilerin girdi maliyetlerini azaltacağını ve rekabet gücünü artıracağını düşünüyor. Ancak, sistemin yaygınlaşması için altyapı yatırımlarının hızlandırılması ve çiftçi eğitimlerinin sürekli hale getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Yapay zeka destekli sulama otomasyonu, Türkiye'nin tarımsal dönüşümünde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Su kaynaklarının akılcı kullanımı ve dijital tarım uygulamalarının yaygınlaşması, hem ekonomik hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından uzun vadeli faydalar sağlayacak. Projenin başarısı, diğer gelişmekte olan ülkeler için de örnek teşkil edebilir.
