Düzce'de yetiştirilen coğrafi işaret tescilli Konuralp pirincinin ekim alanı, devlet teşvikleri sayesinde son 5 yılda yüzde 86 oranında büyüyerek 3 bin 620 dekara ulaştı. Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre, 2020 yılında bin 945 dekar olan ekim alanı, uygulanan prim ve proje destekleriyle 2025 itibarıyla önemli bir artış gösterdi. Bu artış, bölge çiftçisinin yüksek verimli ve katma değerli bir ürüne yönelmesini sağladı.
Prim ve proje destekleri etkili oldu
Konuralp pirincinin yaygınlaşmasında en büyük etken, devlet tarafından sağlanan prim desteği oldu. Çiftçilere dekar başına 100 lira prim ödenirken, ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kırsal kalkınma projeleri kapsamında tohum, gübre ve ekipman yardımı yapıldı. Düzce İl Tarım ve Orman Müdürü Murat Karakaş, "Coğrafi işaretli ürünlerin üretimini artırmak için özel bir çaba gösteriyoruz. Konuralp pirinci, hem bölge ekonomisi hem de ülke tarımı için stratejik bir ürün haline geldi" dedi.
Verim ve kalite arttı
Ekim alanındaki artışa paralel olarak, toplam üretim miktarı da yükseldi. 2020 yılında 2 bin 400 ton olan üretim, 2025'te 4 bin 500 tona çıktı. Dekar başına verim ise 1,2 tondan 1,24 tona yükselerek küçük bir iyileşme gösterdi. Düzce Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Prof. Dr. Ali Yılmaz, "Konuralp pirincinin tane yapısı ve aroması diğer çeltik çeşitlerine göre daha üstün. Coğrafi işaret sayesinde tüketici güveni arttı, bu da talebi ve dolayısıyla üretimi tetikledi" diye konuştu.
Pazarlama ve ihracat potansiyeli
Konuralp pirinci, başta İstanbul ve Ankara olmak üzere büyükşehirlerdeki lüks marketlerde ve online satış platformlarında raflarda yerini alıyor. Düzce Ticaret Borsası verilerine göre, pirincin kilogram fiyatı ortalama 40 liradan işlem görüyor ve organik sertifikalı çeşitler 60 liraya kadar çıkıyor. İhracat potansiyeli ise henüz sınırlı; ancak Almanya ve Hollanda'daki Türk marketlerine küçük ölçekli gönderiler yapılıyor. İl Tarım Müdürü Karakaş, "Önümüzdeki dönemde markalaşma ve coğrafi işaretin uluslararası tanıtımına ağırlık vereceğiz" ifadelerini kullandı.
Düzce'de pirinç tarımının bir diğer önemli unsuru ise su kaynakları. Melen Çayı ve Büyük Melen Barajı sayesinde sulama sorunu bulunmuyor. Bu da üretim istikrarını sağlıyor. Çiftçilerin yüzde 90'ı küçük aile işletmelerinden oluşuyor ve bu işletmelerin ortalama büyüklüğü 8 dekar civarında.
Zorluklar ve çözüm arayışları
Tüm bu olumlu gelişmelere rağmen, Konuralp pirinci üreticileri bazı sıkıntılarla karşı karşıya. Bunların başında girdi maliyetlerindeki artış geliyor. Gübre ve mazot fiyatlarındaki yükseliş, kâr marjını daraltıyor. Ayrıca işgücü temininde yaşanan zorluk, hasat döneminde fiyatların yükselmesine yol açıyor. Düzce Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akif Güner, "Çeltik üretimi zahmetli ve maliyetli. Biz daha fazla makineleşme ve sözleşmeli üretim modeline geçilmesi gerektiğini düşünüyoruz" dedi.
Bir diğer konu ise iklim değişikliği. Son yıllarda artan sıcaklıklar ve düzensiz yağışlar, özellikle çiçeklenme döneminde verimi olumsuz etkileyebiliyor. Tarım müdürlüğü, bu konuda çiftçilere su yönetimi ve varyete seçimi konusunda eğitimler düzenliyor.
Sonuç olarak, coğrafi işaretli Konuralp pirinci, Düzce'de tarımsal kalkınmanın önemli bir ayağı haline geldi. Devlet desteği ve yaygınlaşan bilinç sayesinde ekim alanı ve üretim hızla artıyor. Ancak maliyet baskısı ve iklim riski gibi faktörler, sürdürülebilirlik için yeni stratejileri zorunlu kılıyor. Bölge ekonomisine katkısı ve yüksek kalitesiyle Konuralp pirinci, Türkiye'nin gastronomi mirasında da özel bir yere sahip olmaya aday.
