Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), çocuk ve gençleri sosyal medyanın zararlı içeriklerinden korumak amacıyla hazırlanan yasa düzenlemesinin iptali için Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvuruda bulundu. Muhalefet partisi, düzenlemenin ifade özgürlüğünü kısıtladığını ve sansür getirdiğini öne sürdü.
CHP'nin gerekçesi
CHP, başvuru dilekçesinde, sosyal medya düzenlemesinin Anayasa'nın temel hak ve özgürlüklere ilişkin maddelerine aykırı olduğunu iddia etti. Partiye göre, çocukları koruma gerekçesiyle getirilen kısıtlamalar, orantısız ve keyfi uygulamalara yol açacak. Özellikle 18 yaş altı kullanıcılar için sosyal medya platformlarına getirilen yaş sınırı ve ebeveyn izni zorunluluğu, gençlerin bilgiye erişimini kısıtlıyor. CHP, bu düzenlemenin ifade özgürlüğünü ve özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğini savunuyor.
Sosyal medya düzenlemesinin detayları
Geçtiğimiz haftalarda TBMM'de kabul edilen yasa, sosyal medya platformlarına çocuk kullanıcılar için ek güvenlik önlemleri getiriyor. Buna göre, platformlar 13 yaş altı kullanıcıları tespit etmek ve ebeveyn izni olmadan hesaplarını kapatmakla yükümlü olacak. Ayrıca, 18 yaş altı kullanıcılar için gece 22:00 ile sabah 06:00 arasında oyun ve sosyal medya kullanımına sınırlama getirilecek. Reklam verenlerin çocuklara yönelik hedefli reklamları yasaklanacak. Platformlar, bu kurallara uymadığı takdirde, bir önceki yılın küresel cirosunun yüzde 2'sine kadar idari para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Dünyadaki benzer uygulamalar
Türkiye'nin hayata geçirmeyi planladığı bu düzenleme, uluslararası alanda tartışılıyor. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası ile çocukları çevrimiçi zararlardan korumak için benzer adımlar atarken, İngiltere Çevrimiçi Güvenlik Yasası ile sosyal medya şirketlerine yükümlülükler getirdi. ABD ve Çin'de de çocukların internet kullanımını sınırlayan yasalar bulunuyor. Ancak, bu düzenlemelerin ifade özgürlüğü ve sansür endişelerini ne ölçüde dengelediği tartışma konusu.
AYM'nin rolü ve olası kararlar
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurular ve soyut norm denetimi yoluyla yasaların Anayasa'ya uygunluğunu denetliyor. CHP'nin başvurusu, yasanın yürürlüğe girmesinden önce yapıldığı için AYM, öncelikle başvurunun usulüne uygun olup olmadığını değerlendirecek. AYM, daha önce benzer konularda ifade özgürlüğü lehine kararlar vermişti. Örneğin, 2014'te internet sitelerine erişim engelini düzenleyen yasanın bazı maddelerini iptal etmişti. Uzmanlar, bu kez de AYM'nin, çocukları koruma amacı ile ifade özgürlüğü arasında bir denge kuracağını belirtiyor.
Sosyal medya düzenlemesi, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Yasa, bir yandan çocukları siber zorbalık, uygunsuz içerikler ve bağımlılıktan koruma hedefi taşırken, diğer yandan ebeveyn denetimini artırarak ailelerin sorumluluğunu vurguluyor. CHP'nin başvurusu, düzenlemenin hayata geçip geçmeyeceğine dair belirsizliği artırdı.
