Araştırmacı-yazar Balkar Selçuk'un kaleme aldığı 'Çerkes-Nâme: Mısır Çerkes Devleti'nde Saltanat, Hakimiyet ve Mito-Politika' adlı kitap, okurlarla buluşmaya hazırlanıyor. Eser, Mısır'da 1382-1517 yılları arasında hüküm süren Çerkes kökenli Burci Hanedanı'nın yönetim anlayışını, siyasi yapısını ve mitolojik temellerini derinlemesine ele alıyor. Selçuk, özellikle saltanat kavramının Çerkes kültüründeki köklerine ve devletin meşruiyetini sağlamak için kullanılan mito-politik söylemlere odaklanıyor.
Çerkes Devleti'nin siyasi yapısı ve saltanat anlayışı
Kitabın ilk bölümünde, Mısır Çerkes Devleti'nin kuruluş süreci ve Burci Hanedanı'nın iktidara gelişi anlatılıyor. Selçuk, Çerkes kökenli Memlüklerin Mısır'da nasıl bir siyasi düzen kurduğunu, saltanatın babadan oğula geçmesi yerine seçimle belirlenen bir liderlik modelini benimsediklerini vurguluyor. Bu sistem, Çerkes toplumundaki 'atlı aristokrasi' geleneğine dayanıyor ve devletin istikrarını sağlamada önemli rol oynuyor. Yazar, ayrıca sultanların güçlerini pekiştirmek için kullandıkları semboller, törenler ve unvanlar üzerinden saltanatın mitolojik boyutunu irdeliyor.
Mito-politika: Meşruiyetin mitolojik temelleri
Eserin ikinci kısmı, Çerkes Devleti'nin meşruiyetini sağlamak için başvurduğu mito-politik stratejilere ayrılmış. Selçuk, sultanların kendilerini efsanevi Çerkes kahramanlarına dayandıran soy kütükleri oluşturduğunu, bu yolla hem halk nezdinde hem de diğer İslam devletleri karşısında meşruiyet kazandıklarını ortaya koyuyor. Kitapta, özellikle Kayıtbay ve Kansu Gavri gibi önemli sultanların mitolojik anlatılarla nasıl özdeşleştirildiği örneklerle açıklanıyor. Ayrıca, Çerkeslerin İslam öncesi dönemdeki 'Nart Destanı' gibi epik anlatılarının, devlet yönetiminde nasıl kullanıldığı da ele alınıyor.
Balkar Selçuk ve Çerkes tarihine katkısı
Balkar Selçuk, daha önce de Çerkes tarihi üzerine çeşitli çalışmalar yapmış bir araştırmacı. 'Çerkes-Nâme', onun uzun yıllar süren arşiv çalışmaları ve saha araştırmalarının bir ürünü. Kitap, yalnızca akademik çevrelere değil, aynı zamanda Çerkes kültürüne ilgi duyan genel okura da hitap ediyor. Yazarın anlaşılır ve akıcı üslubu, karmaşık siyasi ve mitolojik bağlantıları sade bir dille aktarmayı başarıyor.
Kitabın önemi ve güncel bağlam
Mısır Çerkes Devleti, İslam dünyasında Çerkes kökenli bir hanedanın hüküm sürdüğü ender örneklerden biri. Bu nedenle eser, hem Ortadoğu hem de Kafkasya tarihi açısından önemli bir boşluğu dolduruyor. Günümüzde Çerkes diasporasının kimlik arayışı ve tarihsel köklerine duyduğu ilgi göz önüne alındığında, kitap bu bağlamda da dikkat çekiyor. Selçuk, saltanat ve mito-politika kavramlarını bir arada ele alarak, erken modern dönem devletlerinin meşruiyet stratejilerine dair de önemli ipuçları sunuyor.
