Beyin sağlığını korumak için altın kurallar neler? Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı ve Türk Nöroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Murat Terzi, 22 Temmuz Dünya Beyin Günü vesilesiyle önemli açıklamalarda bulundu. Beyin sağlığının anne karnında başladığını vurgulayan Terzi, yaşam boyu uygulanması gereken 6 temel prensibi sıraladı: sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku, stres yönetimi, sosyal etkileşim ve zihinsel egzersiz.
Beyni Koruyan 6 Altın Kural
Prof. Dr. Murat Terzi, beyin sağlığını korumak için yaşam tarzında yapılacak değişikliklerin kritik olduğunu belirtti. İlk kural olarak Akdeniz tipi beslenmeyi öneren Terzi, "Omega-3 yağ asitlerinden zengin balık, zeytinyağı, ceviz, badem gibi gıdalar; antioksidanlarla dolu meyve ve sebzeler beyin hücrelerini korur" dedi. İkinci kural düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite, beyin kan dolaşımını artırıp nöron bağlantılarını güçlendiriyor. Üçüncü kural kaliteli uyku: Derin uyku, beynin toksinlerden arınmasını ve hafıza konsolidasyonunu sağlıyor. Yetişkinler için 7-9 saat uyku öneriliyor.
Dördüncü kural stresten uzak durma: Kronik stres, kortizol seviyesini yükselterek hipokampusa zarar veriyor. Meditasyon, yoga ve nefes egzersizleri öneriliyor. Beşinci kural sosyal ilişkiler: Aile ve arkadaşlarla düzenli görüşmek, beyin yaşlanmasını geciktiriyor. Altıncı ve son kural zihinsel aktivite: Bulmaca çözmek, yeni bir dil öğrenmek, enstrüman çalmak gibi aktiviteler bilişsel rezervi artırarak Alzheimer riskini azaltıyor.
Beyin Sağlığı İçin Riskler ve Önlemler
Prof. Dr. Terzi, beyin sağlığını tehdit eden faktörlere de değindi. Yüksek tansiyon, diyabet, obezite, sigara ve aşırı alkol tüketiminin beyin damar hastalıklarına yol açtığını söyledi. Düzenli check-up yapılmasını öneren Terzi, "Türkiye'de her yıl 150 bin kişi inme geçiriyor. Bunların yüzde 80'i önlenebilir risk faktörlerine bağlı" ifadelerini kullandı. Ayrıca, hava kirliliğinin de beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğunu belirten Terzi, temiz hava için doğada vakit geçirilmesini tavsiye etti.
Alzheimer ve demansın küresel bir halk sağlığı sorunu haline geldiğine dikkat çeken Terzi, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2050 yılında demans hastası sayısının 150 milyona ulaşacağını hatırlattı. Ancak, sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle demans vakalarının yüzde 40'ının önlenebileceği vurgulandı.
Beyin sağlığı sadece nörolojik hastalıklardan korunmak değil, aynı zamanda yaşam kalitesini artırmak anlamına geliyor. Prof. Dr. Murat Terzi'nin sıraladığı bu altın kurallar, bireylerin kendi sağlıkları üzerinde kontrol sahibi olabileceklerini gösteriyor. Türkiye'de nörolojik hastalıklar yükünün azaltılması için toplum bilincinin artırılması ve sağlıklı yaşam politikalarının yaygınlaştırılması gerekiyor.
