Türkiye'de yeni adli yıl açılışları, bu yıl baro başkanlarının sert uyarılarına sahne oldu. İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu ve İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz, yargı süreçlerinde yaşanan ciddi ihlallere işaret ederek, tutuklamaların "yargısız infaza" dönüştüğünü, anayasal hakların sistematik biçimde ihlal edildiğini öne sürdü. Her iki başkan da yargı bağımsızlığı ve savunma hakkının giderek zayıfladığını vurgulayarak, bu durumun hukuk devleti ilkesini tehdit ettiğini belirtti.
"Tutuklama, İstisna Olmaktan Çıktı"
İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu, adli yıl açılışında yaptığı konuşmada, tutuklamanın hukuki bir tedbir olmaktan çıkarak bir cezalandırma aracı haline getirildiğini savundu. Kaboğlu, "Tutuklama, masumiyet karinesini zedeliyor ve adeta yargısız infaza dönüşüyor. Anayasa'nın güvence altına aldığı temel hak ve özgürlükler, sistematik olarak ihlal ediliyor" dedi. Özellikle uzun süren tutukluluk hallerine dikkat çeken Kaboğlu, yargılamanın makul sürede tamamlanması ilkesinin işletilmediğini, bu durumun hem bireyleri hem de toplumu olumsuz etkilediğini ifade etti.
"Talimatla Hukuk, Baskıyla Bağımsız Yargı Olmaz"
İzmir Barosu Başkanı Sefa Yılmaz ise konuşmasında yargı bağımsızlığının önemine vurgu yaptı. Yılmaz, "Talimatla hukuk, baskıyla bağımsız yargı olmaz" diyerek, yargı üzerindeki siyasi baskıların arttığını savundu. Savunma hakkının kısıtlandığına dikkat çeken Yılmaz, avukatların mesleklerini icra ederken engellendiğini, müvekkilleriyle görüşme hakkının ihlal edildiğini ve duruşmalardaki hak ihlallerinin sıklaştığını belirtti. "Hukukun üstünlüğüne olan inanç, bu tür uygulamalarla sarsılıyor. Toplumun adalete olan güveni her geçen gün azalıyor" dedi.
Barolardan Ortak Çağrı
Her iki baro başkanı da yeni adli yılın, hukuk ihlallerinin sona erdiği bir dönem olması temennisinde bulundu. Adalet sisteminin tüm bileşenlerine çağrı yapan başkanlar, bağımsız ve tarafsız bir yargının inşası için ortak mücadele vurgusu yaptı. İstanbul ve İzmir barolarının bu konudaki duyarlılığı, Türkiye Barolar Birliği ve diğer barolar tarafından da destek görürken, hukukçular adına yapılan açıklamalar, yargı bağımsızlığının evrensel ilkeler etrafında yeniden tesis edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Geçmişten Günümüze Yargı Tartışmaları
Türkiye'de adli yıl açılışları, uzun süredir hukukçuların yargı bağımsızlığına ilişkin kaygılarını dile getirdiği platformlar haline geldi. Son yıllarda yaşanan bazı davalarda verilen kararlar, yargı üzerindeki etki iddialarını güçlendirirken, muhalefet ve sivil toplum kuruluşları da benzer eleştirilerde bulunuyor. Avrupa Birliği ilerleme raporlarında da Türkiye'de yargı bağımsızlığı ve hukukun üstünlüğü konusunda gerileme olduğu vurgulanıyor. Baro başkanlarının bu yılki açıklamaları, bu eleştirilerin dozunun arttığı bir döneme denk geldi.
İbrahim Kaboğlu ve Sefa Yılmaz'ın sözleri, sadece iki baro başkanının görüşü olmaktan öte, hukuk dünyasında giderek yaygınlaşan bir endişenin yansıması olarak değerlendiriliyor. Türkiye'de hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi için yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğu açık. Bu reformların başında, yargı bağımsızlığını güvence altına alacak anayasal değişiklikler, hakim ve savcı atamalarında liyakatın esas alınması ve avukatlık mesleğinin korunması yer alıyor. Toplumun adalete olan güvenini yeniden tesis etmek, ancak bu tür adımlarla mümkün olabilir. Hukukçuların ve ilgili kesimlerin beklentisi, yeni adli yılda bu konuların somut olarak ele alınması ve iyileştirmelerin hayata geçirilmesi yönünde.
