Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, KYK yurtlarında bu yıl ilk yerleştirme oranının yüzde 90'a ulaştığını ve rekor kırıldığını açıkladı. Bakan Bak, yurt kapasitesinin artırıldığını ve öğrencilerin barınma ihtiyacının büyük ölçüde karşılandığını belirtti. Ancak aynı günlerde Pazarcık Fen Lisesi'ni kazanan 18 kız öğrencinin yurt başvurusu karşılıksız kaldı. Öğrencilere "Bu yıl idare edin" denildiği öne sürüldü. Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, konuyu kamuoyuna taşıyarak barınma sorununun çözülmesi çağrısı yaptı. Olay, yurt kapasitesindeki artışa rağmen bazı bölgelerde yaşanan yerleştirme sıkıntılarını gündeme getirdi.
Bakan Bak: "Yurtlarda Doluluk Rekor Seviyede"
Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, yaptığı yazılı açıklamada, KYK yurtlarının bu yılki yerleştirme döneminde yüzde 90 doluluk oranına ulaştığını duyurdu. Bak, "Yurt kapasitemizi her yıl artırıyoruz. Bu yıl ilk yerleştirmede rekor bir oran yakaladık. Öğrencilerimizin barınma ihtiyacını karşılamak için var gücümüzle çalışıyoruz" ifadelerini kullandı. Bakanlık verilerine göre, Türkiye genelinde KYK yurtlarında toplam 800 binin üzerinde öğrenci barınıyor. Son yıllarda yapılan yeni yurt binalarıyla kapasitenin 1 milyona yaklaştığı belirtiliyor.
Ancak deprem bölgesi olarak bilinen Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde farklı bir tablo ortaya çıktı. Pazarcık Fen Lisesi'ni kazanan 18 kız öğrenci, KYK yurdu için başvuru yapmasına rağmen olumlu yanıt alamadı. Öğrenci velileri, kız çocuklarının barınma sorunu nedeniyle okula kayıt yaptırmakta zorlandığını dile getirdi. Edinilen bilgilere göre, öğrencilere yurt müdürlüğü tarafından "Bu yıl idare edin, seneye yer açılır" denildiği iddia edildi.
Eğitim-İş: "Kız Çocukları Mağdur Ediliyor"
Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, barınma sorununun sadece Pazarcık'ta değil, birçok ilçede yaşandığını söyledi. Özbay, "KYK yurtlarındaki doluluk oranı yüzde 90 deniyor ama gerçekte birçok öğrenci açıkta. Özellikle kız öğrenciler için yurt bulmak çok zor. Pazarcık'ta 18 kız öğrencimiz liseyi kazanmış ama kalacak yerleri yok. 'Bu yıl idare edin' demek kabul edilemez. Bu çocukların eğitim hakkı engelleniyor" dedi. Özbay, Bakanlığa çağrıda bulunarak, acil ek yurt kapasitesi oluşturulması ve mağdur öğrencilerin yerleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Eğitim-İş tarafından yapılan yazılı açıklamada, deprem sonrası bölgede yurt binalarının hasar gördüğü ve bazılarının kullanılamaz durumda olduğu hatırlatıldı. Bu nedenle özellikle kırsal ilçelerde barınma sorununun derinleştiği belirtildi. Sendika, Bakanlığın yurt kapasitesini artırdığı yönündeki açıklamalarının sahada karşılık bulmadığını savundu.
Yurt Başvurularında Bölgesel Eşitsizlik
KYK yurt başvuruları, her yıl olduğu gibi bu yıl da yoğun talep gördü. Öğrenciler, e-Devlet üzerinden başvurularını yaparak sonuçları bekledi. Ancak bazı bölgelerde yurt çıkmayan öğrenciler, alternatif barınma yolları aramak zorunda kaldı. Özellikle büyükşehirlerde özel yurt ücretlerinin yüksek olması, ailelerin bütçesini zorluyor. Pazarcık gibi depremden etkilenen ilçelerde ise hem yurt sayısı az hem de mevcut yurtların kapasitesi sınırlı.
Bakanlık yetkilileri, yurt yerleştirmelerinde öncelik sırasının belirli kriterlere göre yapıldığını belirtiyor. Öğrencinin ailesinin gelir durumu, engellilik hali, şehit-gazi yakınlığı gibi unsurlar puanlamada etkili oluyor. Ancak Pazarcık'ta yurt çıkmayan kız öğrencilerin durumu, bu kriterlerin yeterince uygulanmadığı şüphesini doğurdu. Veliler, kız çocuklarının güvenliği için yurt dışında kalmalarının uygun olmadığını, bu nedenle devletin çözüm üretmesi gerektiğini söylüyor.
Uzmanlar: Kapasite Artışı Yeterli Değil
Eğitim uzmanları, KYK yurtlarındaki doluluk oranının yüksek olmasının tek başına başarı göstergesi olmadığını belirtiyor. Uzmanlara göre, asıl mesele ihtiyaç duyulan bölgelerde yeterli yatak kapasitesinin sağlanması. Özellikle deprem bölgesinde yurt ihtiyacının arttığına dikkat çekiliyor. 2023 depremlerinde Kahramanmaraş'ta birçok kamu binası hasar gördü. Bunlar arasında KYK yurtları da bulunuyor. Hasarlı yurtların onarımı devam ederken, öğrenciler geçici olarak başka yurtlara yönlendiriliyor. Ancak Pazarcık'ta olduğu gibi bazı ilçelerde geçici çözümler bile üretilemiyor.
Öte yandan, Bakanlık son yıllarda özel yurtlarla işbirliği yaparak kapasite artırmaya çalışıyor. Ancak özel yurt ücretlerinin yüksek olması ve devlet desteğinin sınırlı kalması, dar gelirli aileler için sorun oluşturuyor. Pazarcık'taki öğrencilerin aileleri de bu durumdan şikayetçi. "Devlet yurdu çıkmadı, özel yurt ise aylık 3-4 bin lira. Bizim bütçemiz buna yetmez" diyen veliler, yetkililerden çözüm bekliyor.
Çözüm Önerileri ve Beklentiler
Eğitim-İş ve diğer eğitim sendikaları, sorunun kalıcı çözümü için bir dizi öneri sunuyor. Bunlar arasında deprem bölgesindeki yurtların hızla onarılması, prefabrik yurtlar kurulması, kiralık binaların yurt olarak kullanılması ve öğrencilere barınma desteği verilmesi yer alıyor. Sendikalar ayrıca, yurt başvurularında şeffaflık sağlanması ve itiraz mekanizmalarının etkin çalıştırılması gerektiğini vurguluyor.
Milli Eğitim Bakanlığı ise konuyla ilgili doğrudan bir açıklama yapmadı. Gençlik ve Spor Bakanlığı'ndan ise Pazarcık'taki öğrencilerle ilgili özel bir çalışma yapılıp yapılmayacağına dair bir bilgi paylaşılmadı. Öğrenci velileri, konunun takipçisi olacaklarını ve gerekirse hukuki yollara başvuracaklarını söyledi.
Yaşanan bu olay, Türkiye'de eğitimde fırsat eşitliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Bakan Bak'ın yurt doluluk oranındaki başarıya vurgu yapması, sahada yaşanan sıkıntıları gölgeleyemiyor. Özellikle kız çocuklarının barınma sorunu, toplumsal cinsiyet eşitliği açısından da ayrı bir önem taşıyor. Devletin, eğitim hakkını garanti altına almak için barınma konusunda daha etkin politikalar üretmesi gerekiyor. Aksi halde her yıl binlerce öğrenci, okula kayıt yaptırsa bile barınma yüzünden eğitimine devam edememe riskiyle karşı karşıya kalacak.
