İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından toplanan yardımların dağıtımında yaşanan usulsüzlüklere ilişkin açıklamalarda bulundu. Bakan Çiftçi, deprem bölgesinde yardımların AFAD aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığını ancak bazı yerlerde 'ahbap-çavuş' ilişkileri nedeniyle yardımların hak etmeyen kişilere yönlendirildiğini ifade etti. Bu durumun, kamuoyunda büyük tepki çeken bir 'rezalet' olduğunu vurgulayan Bakan, sürecin denetim altında olduğunu belirtti.
Yardım Dağıtımında Usulsüzlük İddiaları
Depremlerin hemen ardından başlatılan yardım kampanyaları kapsamında milyarlarca lira değerinde ayni ve nakdi yardım toplandı. Ancak, özellikle kırsal bölgelerde yardımların dağıtımında adaletsizlikler yaşandığı yönünde ihbarlar alındı. Bakan Çiftçi, bu ihbarlar üzerine İçişleri Bakanlığı müfettişlerinin sahada incelemeler yaptığını ve bazı kamu görevlileri ile yerel yöneticilerin yardımları kendi yakın çevrelerine yönlendirdiğini tespit ettiklerini açıkladı. Bu kişiler hakkında adli ve idari soruşturma başlatıldığı bildirildi.
AFAD'ın Koordinasyon Rolü
Bakan Çiftçi, AFAD'ın depremin ilk anından itibaren koordinasyon merkezi olarak çalıştığını, ancak sahadaki uygulamalarda bazı aksaklıklar yaşandığını kabul etti. 'AFAD, tüm yardımların kaydını tutuyor ve nereye gittiğini biliyor. Ancak yereldeki yöneticilerin inisiyatif alması, zaman zaman kayırmacılığa yol açabiliyor' dedi. Bakan, bu tür durumların önüne geçmek için dijital takip sistemlerinin güçlendirileceğini ve yardım dağıtımının şeffaf hale getirileceğini sözlerine ekledi.
Muhalefetin Tepkisi
Ana muhalefet partisi yetkilileri, yardım dağıtımındaki usulsüzlüklerin boyutunun daha büyük olduğunu iddia ederek, Bakan Çiftçi'nin açıklamalarını yetersiz buldu. CHP Genel Başkan Yardımcısı Ali Özkan, 'Bu sadece birkaç kişinin hatası değil, sistemik bir sorundur. Deprem yardımlarının bir kısmı hala ihtiyaç sahiplerine ulaşmamıştır' şeklinde konuştu. İYİ Parti sözcüsü ise, 'Ahbap-çavuş düzeni bu ülkede her alanda olduğu gibi yardım dağıtımında da karşımıza çıkıyor' dedi.
Geçmişteki Benzer Olaylar
Doğal afetler sonrası yardım dağıtımında yaşanan usulsüzlükler, Türkiye'de daha önce de gündeme gelmişti. 1999 Marmara depremi ve 2011 Van depreminde de benzer kayırmacılık iddiaları ortaya atılmış, ancak somut adımlar atılamamıştı. Uzmanlar, afet yönetiminde liyakat ve şeffaflığın önemine dikkat çekiyor.
Değerlendirme
Bakan Çiftçi'nin bu açıklamaları, deprem yardımlarının dağıtımında yaşanan sorunların kamuoyu önünde itirafı niteliği taşıyor. Ancak somut çözüm önerilerinin ve yaptırımların ne olacağı henüz netlik kazanmış değil. Türkiye'nin afet yönetimi konusunda ders çıkarması ve liyakate dayalı bir sistem kurması, gelecekteki olası felaketlerde benzer rezaletlerin yaşanmaması için kritik önemde.
