Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde buğday hasadının tamamlanmasının ardından 100 dönümlük arazide keşfedilen nadir bitki türleri, Avrupa ve ABD'den yoğun talep görüyor. Türkiye'nin tarımsal biyoçeşitliliğini gözler önüne seren bu gelişme, uluslararası piyasalarda binlerce dolara alıcı bulan endemik bitkilerin ekonomiye kazandırılmasını sağlıyor. Bölgedeki çiftçiler, daha önce atıl durumdaki arazilerin bu sayede yüksek katma değerli ürünlere dönüştüğünü belirtiyor.
Nadir bitkiler uluslararası ilgi odağı oldu
Döşemealtı'nda hasat sonrası tarlalarda kendiliğinden yetişen ve bilimsel adıyla 'Salvia döşemealtiana' olarak tanımlanan adaçayı türü, ABD'deki botanik araştırma merkezlerinden büyük ilgi gördü. Aynı bölgede bulunan 'Origanum döşemealtı' kekik türü ise Avrupa'nın önde gelen baharat firmaları tarafından sipariş ediliyor. Antalya Ticaret Borsası verilerine göre, bu iki bitki türünün kilogram fiyatı 500 ila 1.500 dolar arasında değişiyor. Uzmanlar, Türkiye'nin bu tür endemik bitkilerle tarımsal ihracatta yeni bir sayfa açabileceğini ifade ediyor.
Çiftçilerin yeni gelir kapısı
Bölge çiftçileri, buğday hasadının ardından tarlalarını nadasa bırakmak yerine endemik bitkilerin toplanması için değerlendiriyor. Döşemealtı Ziraat Odası Başkanı Mehmet Yılmaz, 'Daha önce biçerdöverin geçtiği tarlalarda bu bitkileri fark etmiyorduk. Şimdi her yıl düzenli olarak toplama yapıyoruz. Amerika ve Avrupa'dan sürekli sipariş alıyoruz' dedi. Toplanan bitkiler, köydeki kadın kooperatifleri tarafından kurutulup paketlenerek ihraç ediliyor. Bu iş sayesinde aile bütçesine yılda ortalama 50 bin dolar ek gelir sağlandığı belirtiliyor.
Tarımsal potansiyel ve gelecek perspektifi
Türkiye, sahip olduğu 12 bin bitki türüyle dünyanın en zengin florasına sahip ülkelerden biri. Ancak bu potansiyelin yalnızca yüzde 10'u ekonomik olarak değerlendirilebiliyor. Döşemealtı'ndaki örnek, doğru stratejilerle bu oranın artırılabileceğini gösteriyor. Tarım Bakanlığı'nın 'endemik bitki eylem planı' kapsamında bölgeye araştırma istasyonu kurulması planlanıyor. Uzmanlar, bu bitkilerin sürdürülebilir şekilde toplanması ve ticaretinin yapılması halinde Türkiye'nin yıllık 5 milyar dolar ek tarımsal gelir elde edebileceğini hesaplıyor. Öte yandan, bu bitkilerin aşırı toplanması sonucu nesillerinin tehlikeye girmemesi için denetim mekanizmalarının oluşturulması gerektiği vurgulanıyor.
Döşemealtı'ndaki bu gelişme, Türkiye'nin tarımsal biyoçeşitliliğinin sadece gıda güvenliği değil, aynı zamanda ekonomik kalkınma için de kritik bir kaynak olduğunu ortaya koyuyor. Dünya genelinde doğal ürünlere olan talebin artmasıyla birlikte, Türkiye'nin endemik bitki potansiyelini doğru yönetmesi, hem kırsal kalkınmaya katkı sağlayacak hem de dış ticaret dengesini olumlu etkileyecektir.
