Birlik ve Dayanışma Sendikası Genel Başkanı Dr. Ahmet Mehlepçi, Elazığ'da bazı Aile Sağlığı Merkezlerinin (ASM) kira bedellerinde yüzde 350'ye varan artışlar yapıldığını duyurdu. Mehlepçi, ASM'lerin ticarethane değil, kamu hizmeti sunan sağlık kurumları olduğunu vurgulayarak, bu fahiş artışların kabul edilemez olduğunu belirtti. Sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği için acil önlem alınması gerektiğini ifade etti.
Kira artışları sağlık hizmetini tehdit ediyor
Dr. Ahmet Mehlepçi, yaptığı açıklamada Elazığ'daki bazı Aile Sağlığı Merkezlerinin kira bedellerine yüzde 350'ye varan oranlarda zam yapıldığını belirtti. Bu artışların, birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunu ciddi şekilde zorlaştırdığını ifade eden Mehlepçi, "Aile Sağlığı Merkezleri, vatandaşın en kolay ulaştığı sağlık kuruluşlarıdır. Buraların kira yükü altında ezilmesi, doğrudan halk sağlığını etkiler" dedi. ASM'lerin ticarethane olmadığını, kamu hizmeti veren kurumlar olduğunu vurgulayan Mehlepçi, "Kamu hizmeti fahiş kira artışlarına terk edilemez" diye konuştu.
Sendika olarak konuyu takip ettiklerini ve gerekli mercilere başvurduklarını belirten Mehlepçi, bu artışların sadece Elazığ ile sınırlı olmadığını, ülke genelinde benzer sorunlar yaşandığını dile getirdi. Sağlık çalışanlarının ve aile hekimlerinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini, bazı merkezlerin taşınma veya kapanma noktasına geldiğini söyledi.
ASM'lerin ekonomik sıkıntıları derinleşiyor
Aile Sağlığı Merkezleri, Sağlık Bakanlığı tarafından sözleşmeli olarak hizmet veren aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından işletiliyor. Kira, elektrik, su, temizlik gibi giderler doğrudan bu birimlerin bütçesinden karşılanıyor. Son dönemde artan enflasyon ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar, kira bedellerine yansımış durumda. Özellikle büyükşehirlerde ve bazı ilçelerde ASM kiraları yüzde 100'ün üzerinde artış göstermişti. Elazığ'da ise bu oran yüzde 350'yi bulmuş durumda.
Dr. Mehlepçi, "Aile hekimliği sistemi, koruyucu sağlık hizmetlerinin temelidir. Bu sistemin ayakta kalması için kira artışlarının kontrol altına alınması, ASM'lere destek sağlanması gerekiyor. Aksi halde vatandaşlarımız birinci basamak sağlık hizmetlerine erişemez hale gelir" uyarısında bulundu.
Sağlık Bakanlığı'na çağrı
Birlik ve Dayanışma Sendikası, Sağlık Bakanlığı'nı acil önlem almaya davet etti. Mehlepçi, "Kira artışlarına karşı bir düzenleme yapılmalı, ASM'lerin kira giderleri için ek bütçe ayrılmalı veya kamu binaları tahsis edilmeli" önerisinde bulundu. Ayrıca, yerel yönetimlerin de ASM'ler için uygun fiyatlı veya ücretsiz mekân sağlaması gerektiğini belirtti.
Sağlık Bakanlığı yetkililerinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak daha önce yapılan açıklamalarda, ASM kiralarının piyasa koşullarına göre belirlendiği ve bakanlığın doğrudan müdahale yetkisi olmadığı ifade edilmişti. Sendika, bu yaklaşımın sorunu çözmediğini, aksine derinleştirdiğini savunuyor.
Vatandaş mağduriyeti büyüyor
Aile Sağlığı Merkezlerinin kapanması veya hizmet kalitesinin düşmesi, özellikle kırsal bölgelerde ve dar gelirli vatandaşlar için ciddi bir sorun oluşturuyor. Vatandaşlar, en yakın sağlık kuruluşuna başvurmakta zorlanıyor, hastanelerde yığılma artıyor. Dr. Mehlepçi, "Vatandaşımızın sağlık hizmetine erişimi engellenemez. Bu bir kamu görevidir ve devlet bu görevi yerine getirmekle yükümlüdür" dedi.
Sendika, konuyu yargıya taşımayı da değerlendiriyor. Kira artışlarının fahiş olduğu ve kamu hizmetini engellediği gerekçesiyle hukuki yollara başvurulabileceği belirtiliyor.
Çözüm önerileri
Birlik ve Dayanışma Sendikası, sorunun çözümü için şu önerileri sıraladı:
- ASM kiraları için yasal düzenleme yapılması ve artış oranlarına sınır getirilmesi,
- Sağlık Bakanlığı'nın ASM'ler için kira desteği sağlaması,
- Kamu binalarının ASM olarak tahsis edilmesi,
- Yerel yönetimlerin ASM'ler için ücretsiz veya düşük maliyetli mekân sağlaması,
- ASM'lerin giderlerinin merkezi bütçeden karşılanması.
Dr. Mehlepçi, "Bu öneriler hayata geçirilirse, hem sağlık çalışanları rahatlar hem de vatandaş sağlık hizmetine kolayca ulaşır. Aksi halde birinci basamak sağlık hizmetleri çöker" dedi.
Sağlıkta dönüşümün gözden geçirilmesi gerekiyor
Türkiye'de 2003 yılında başlatılan Sağlıkta Dönüşüm Programı ile aile hekimliği sistemi yaygınlaştırıldı. Aile Sağlığı Merkezleri, koruyucu sağlık hizmetleri, ana-çocuk sağlığı, aşılama, kronik hastalık takibi gibi alanlarda önemli rol oynuyor. Ancak son yıllarda artan maliyetler, ASM'lerin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Kira artışları, bu sorunun sadece bir boyutu. İlaç, tıbbi malzeme, personel giderleri de her geçen gün artıyor.
Uzmanlar, aile hekimliği sisteminin güçlendirilmesi için daha fazla bütçe ayrılması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde, hastanelerdeki yığılma artacak ve sağlık harcamaları daha da yükselecek.
Dr. Ahmet Mehlepçi'nin açıklamaları, sağlık çalışanları ve vatandaşlar tarafından dikkatle takip ediliyor. Konunun önümüzdeki günlerde Sağlık Bakanlığı ve TBMM gündemine gelmesi bekleniyor.
