Sıcak hava dalgası tüm yurdu etkisi altına alırken, uzmanlar özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler ve kronik hastalığı bulunan kişiler için ciddi uyarılarda bulunuyor. Dr. Rengin Yiğit, sıcak ve nem artışına bağlı yükselen vücut ısısının beyin ile diğer hayati organlarda hasara yol açabileceğini belirterek, alınması gereken 10 kritik önlemi sıraladı.
Güneşin en dik olduğu saatlerde dışarı çıkmayın
Dr. Yiğit, özellikle 10.00 ile 16.00 saatleri arasında güneş ışınlarının dik geldiğini ve bu saatlerde mecbur kalmadıkça dışarı çıkılmaması gerektiğini vurguladı. Bu saatlerde gölgede kalınması, serin yerlerde vakit geçirilmesi öneriliyor. Açık renkli, gevşek ve hafif giysiler tercih edilmeli, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı.
Bol su tüketin, günde en az 2-2.5 litre
Sıvı kaybını önlemek için susama hissi beklenmeden düzenli aralıklarla su içilmesi gerektiğini belirten Yiğit, kahve, çay ve gazlı içeceklerin suyun yerini tutmadığını aksine vücuttan su atılımını artırdığını söyledi. Ayran, maden suyu gibi sıvılar da tüketilebilir. Spor yaparken sıvı alımına daha çok dikkat edilmeli.
Alkol ve ağır yemeklerden kaçının
Alkolün vücut ısısını yükselttiğini ve sıvı kaybına neden olduğunu ifade eden Yiğit, yağlı, ağır ve baharatlı yemeklerin de sindirim sırasında vücut ısısını artırdığını belirtti. Bunun yerine hafif, sebze ağırlıklı, soğuk çorba, salata gibi besinler tercih edilmeli.
Klima kullanımına dikkat
Klimanın 23-24 dereceye ayarlanması ve direkt üflemekten kaçınılması gerektiğini söyleyen Yiğit, klima ile vücut arasındaki ani sıcaklık farkının kas tutulması ve enfeksiyonlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Düzenli bakım yapılmayan klimaların bakteri üretebileceğini de ekledi.
Yaşlılar ve kronik hastalar yakından izlenmeli
Hipertansiyon, diyabet, kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlığı olanlar sıcaktan daha fazla etkilenebilir. Dr. Yiğit, bu kişilerin günde en az iki kez tansiyon ve şeker ölçümü yapmalarını, ilaçlarını aksatmamalarını önerdi. Ayrıca baş dönmesi, mide bulantısı, aşırı yorgunluk gibi belirtilerde mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguladı.
Bebekler ve çocuklar güneşten korunmalı
Bebeklerin ter bezleri tam gelişmediği için vücut sıcaklıkları hızlı yükselir. 6 aydan küçük bebekler doğrudan güneşe çıkarılmamalı, güneş koruyucu kremler sürülmeli ve açık renkli, ince kıyafetler giydirilmelidir. Çocuklar oynarken sık sık su içirilmeli ve serin kalmaları sağlanmalıdır.
Araç içi sıcaklıklara dikkat
Güneş altında park eden bir arabanın iç sıcaklığı 20 dakikada 50 dereceyi bulabilir. Yiğit, çocuk, yaşlı ve evcil hayvanların asla araçta yalnız bırakılmaması gerektiğini hatırlattı. Aracın camları hafif açık bırakılmalı, gölgede park etmeye özen gösterilmeli.
Baş ağrısı, halsizlik ve kramplarda serinleyin
Sıcak çarpmasının erken belirtileri arasında baş ağrısı, halsizlik, kas krampları, bulantı ve baş dönmesi yer alır. Dr. Yiğit, bu belirtiler görüldüğünde hemen gölge veya klimalı bir ortama geçilmesini, soğuk duş alınmasını ve bol sıvı tüketilmesini önerdi. Bilinç kaybı varsa mutlaka tıbbi yardım çağırılmalı.
Su kaybını önleyen egzersiz saatleri
Açık havada spor yapılacaksa sabah erken saatler veya akşam güneş battıktan sonra tercih edilmeli. Egzersiz sırasında terlemeyle kaybedilen sıvıyı yerine koymak için su veya sporcu içecekleri tüketilmeli. Ağır egzersizlerden kaçınılmalı.
Metabolizmayı yavaşlatan küçük porsiyonlar
Dr. Yiğit, sıcak havalarda büyük porsiyonlu ağır yemekler yerine sık ve küçük porsiyonlar halinde hafif yiyecekler tüketmenin vücudun enerjisini korumaya yardımcı olduğunu belirtti. Soğuk çorbalar, meyve salataları, yoğurt ve ayran gibi besinler sindirimi kolaylaştırır.
Aşırı sıcaklar yalnızca fiziksel rahatsızlıklara değil aynı zamanda bilişsel performansın düşmesine, sinirlilik haline ve iş kazalarına da yol açabilir. Globally, iklim değişikliği nedeniyle sıcak hava dalgalarının sıklığı ve şiddeti artmaktadır. Uzmanlar, bu önlemlerin hayati önem taşıdığını ve özellikle risk gruplarındakilerin yakın takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
