AKP'nin 2002'den bu yana süren iktidarı, Türkiye'yi siyasi, ekonomik ve toplumsal alanda geri dönüşü olmayan bir yola soktu. Uzmanlara göre, ülke artık otoriterleşme, kutuplaşma ve kurumsal erozyonun derinleştiği bir dönemeçte. Bu dönüşüm, sadece bugünü değil, gelecek nesillerin siyasi ve sosyal yaşamını da şekillendiriyor.
Otoriterleşme ve Kurumsal Çöküş
AKP iktidarı, başlangıçta ekonomik istikrar ve AB reformları vaadiyle yola çıkmıştı. Ancak 2013 Gezi Parkı protestoları, 15 Temmuz darbe girişimi ve sonrasında ilan edilen OHAL dönemiyle birlikte, yönetim giderek merkezileşti. 2017 referandumuyla getirilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, kuvvetler ayrılığını fiilen ortadan kaldırdı. Yargı bağımsızlığı zayıfladı, medya özgürlüğü geriledi ve sivil toplum baskı altına alındı. Bu değişimler, Türkiye'yi uluslararası demokrasi endekslerinde alt sıralara taşıdı.
Örneğin, Freedom House'un 2023 raporunda Türkiye "özgür değil" kategorisinde yer aldı. Ekonomik kriz, enflasyon ve işsizlik gibi sorunlar da halkın günlük yaşamını derinden etkiledi. Ancak muhalefetin parçalı yapısı ve seçim sistemindeki avantajlar, AKP'nin iktidarını sürdürmesini sağladı. Bu durum, ülkenin demokratik geleceği konusunda ciddi endişeler yaratıyor.
Toplumsal Kutuplaşma ve Kimlik Siyaseti
AKP'nin kimlik siyaseti, Türkiye toplumunu derin bir şekilde böldü. Laik-muhafazakar, Kürt-Türk, Alevi-Sünni gibi ayrımlar, siyasi arenada daha belirgin hale geldi. Hükümetin söylemleri, kendini "yerli ve milli" olarak tanımlarken, muhalefeti "terörist" veya "dış güçlerin işbirlikçisi" olarak etiketledi. Bu dil, toplumsal barışı zayıflattı ve şiddet olaylarını tetikledi.
Özellikle 2015 sonrasında çözüm sürecinin çökmesi, Kürt meselesinde yeni bir çatışma dönemini başlattı. Şehirlerdeki operasyonlar ve tutuklamalar, binlerce insanı mağdur etti. Ayrıca, mülteci krizi ve ekonomik zorluklar, yabancı karşıtlığını artırdı. Bu ortamda, muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları, daha fazla baskı ve kısıtlama ile karşılaştı.
Ekonomik ve Sosyal Sonuçlar
AKP döneminde Türkiye ekonomisi, başlangıçtaki büyüme performansını yitirdi. 2018'deki kur krizi ve ardından gelen pandemi, enflasyonu %80'lere kadar çıkardı. İşsizlik, özellikle genç nüfus arasında yüksek seyretti. Gelir eşitsizliği arttı; zenginler daha zenginleşirken, dar gelirliler geçim sıkıntısı çekti. Hükümetin faiz politikaları ve döviz rezervlerindeki erime, ekonomik istikrarsızlığı derinleştirdi.
Sosyal alanda ise eğitim ve sağlık sistemleri ticarileşti. Öğretmen atamaları ve sağlık hizmetlerine erişim, liyakat yerine siyasi bağlantılara göre şekillendi. Kadın hakları ve LGBTİ+ hakları geriledi; İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme, kadına yönelik şiddeti artırdı. Bu gelişmeler, Türkiye'nin insan hakları karnesini olumsuz etkiledi.
Muhalefetin Durumu ve Gelecek Perspektifi
Muhalefet, 2023 seçimlerinde ortak aday çıkarmasına rağmen başarısız oldu. Millet İttifakı'nın dağılması ve CHP içindeki tartışmalar, muhalefeti zayıflattı. Ancak yerel seçimlerde AKP'nin oy kaybı, halkın değişim talebini gösterdi. Özellikle büyükşehirlerde muhalefetin kazanması, iktidarın sınırlarını ortaya koydu.
Uzmanlar, Türkiye'nin dönüşü olmayan bir yola girdiğini belirtiyor. Siyaset bilimci Prof. Dr. Ahmet İnsel'e göre, "AKP dönemi, Türkiye'yi otoriter bir rejime dönüştürdü. Bu rejimin kalıcı etkileri, seçimle gitse bile yıllarca sürecek." Benzer şekilde, uluslararası gözlemciler, Türkiye'nin demokratik kurumlarının yeniden inşasının zor olduğunu vurguluyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Türkiye, AKP iktidarında geçen yirmi yılı aşkın sürede, geri dönüşü olmayan bir dönüşüm yaşadı. Otoriterleşme, kutuplaşma ve ekonomik çöküş, ülkenin geleceğini tehdit ediyor. Muhalefetin toparlanması ve sivil toplumun güçlenmesi, bu gidişatı tersine çevirmek için kritik. Ancak mevcut koşullarda, Türkiye'nin demokratik bir geleceğe ulaşması için uzun ve zorlu bir mücadele gerekiyor. Bu süreç, sadece Türkiye için değil, bölgesel istikrar için de belirleyici olacak.
