AKP, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde sandıkta kaybettiği Üsküdar Belediye Başkanlığı'nı, meclis üyeleri arasında yapılan oylamada kazandı. Dördüncü turda AKP'nin adayı Dündar Ziya Gültekin, belediye başkanı seçildi. Böylece Üsküdar'da seçim sonuçlarına itiraz süreci tamamlandı ve yeni başkan belirlendi. Karar, AKP'nin seçim kaybını telafi etmesi olarak yorumlandı.
Seçim süreci ve itirazlar
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Üsküdar'da AKP adayı, resmi olmayan sonuçlara göre az farkla önde görünüyordu. Ancak itirazlar ve oy sayımları sonucunda CHP adayı öne geçti. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından yapılan incelemelerde, geçersiz oy sayılarının fazlalığı ve usulsüzlük iddiaları nedeniyle seçim sonuçları kesinleşmedi. Süreç, belediye meclisinde temsil edilen partiler arasında pazarlıklara sahne oldu.
Seçim sonuçlarının kesinleşmemesi üzerine, belediye başkanı seçimi meclis üyeleri arasında yapılan oylamaya kaldı. Meclis üyeleri, dört tur boyunca oy kullandı. İlk üç turda hiçbir aday salt çoğunluğu sağlayamadı. Dördüncü turda ise AKP'nin adayı Dündar Ziya Gültekin, diğer adayların önüne geçerek başkanlığı kazandı.
3T kuralı nedir?
3T kuralı, yerel seçimlerde belediye başkanının meclis tarafından seçilmesi durumunda uygulanan bir yöntemdir. 3T, "tek tur, tek aday, tek oy" anlamına gelir. Ancak burada dördüncü tura kadar gidilmesi, meclis aritmetiğinin karmaşıklığını gösteriyor. 3T kuralı, aslında 2972 sayılı Kanun'da düzenlenen ve belediye başkanının meclis üyeleri tarafından seçilmesini öngören bir prosedürdür. Bu kural, seçimlerin iptal edilmesi veya belediye başkanının görevden alınması durumunda devreye girer.
Üsküdar özelinde, seçim sonuçlarının iptal edilmesiyle birlikte belediye başkanı seçimi meclise kaldı. Meclis üyeleri, partilerin gösterdiği adaylar arasından seçim yaptı. AKP, mecliste çoğunluğu elinde bulundurduğu için kendi adayını seçtirmeyi başardı. Bu durum, sandıkta kazanamadığı bir yeri masada kazanması olarak yorumlandı.
Siyasi yansımalar
Üsküdar'ın AKP tarafından kazanılması, yerel siyasette dengeleri değiştirebilir. Muhalefet partileri, seçim sonuçlarının iptal edilmesini ve meclis oylamasını eleştirdi. CHP, kararın seçmen iradesine saygısızlık olduğunu savundu. AKP ise sürecin hukuki olduğunu ve meclis çoğunluğunun tercihini yansıttığını belirtti.
Uzmanlar, bu tür durumların yerel demokrasi açısından tartışmalara yol açtığını belirtiyor. Seçim sonuçlarının iptali ve meclis tarafından başkan seçilmesi, seçmen iradesinin yansıtılmadığı eleştirilerini beraberinde getiriyor. Ancak mevcut yasal düzenlemeler, bu yönteme izin veriyor.
Üsküdar'da yaşanan süreç, diğer benzer durumlar için emsal teşkil edebilir. Özellikle büyükşehirlerde ve kritik ilçelerde, seçim sonuçlarının iptali halinde meclis çoğunluğunun belirleyici olması, siyasi partilerin stratejilerini etkileyebilir.
Sonuç ve değerlendirme
AKP'nin Üsküdar'ı kazanması, yerel seçimlerde sandık kadar masanın da önemli olduğunu gösteriyor. Seçim sonuçlarının iptali ve meclis oylaması, siyasi partilerin meclis çoğunluğunu nasıl kullandığını gözler önüne seriyor. Bu süreç, seçim sisteminin ve itiraz mekanizmalarının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Önümüzdeki dönemde benzer tartışmaların yaşanmaması için yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerekebilir.
