ABD'de yapılan son kamuoyu yoklamaları, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Gazze'deki saldırılarına yönelik ABD halkındaki öfkenin giderek arttığını ortaya koyuyor. The Economist ve YouGov'un ortaklaşa gerçekleştirdiği ankete göre, Amerikalıların önemli bir bölümü Netanyahu'yu 'katil' olarak nitelendiriyor ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından tutuklanması gerektiğini düşünüyor. Bu sonuçlar, İsrail'in en büyük müttefiki olan ABD'de bile siyonist rejime karşı toplumsal desteğin eridiğini gösteriyor.
Anketin çarpıcı sonuçları
The Economist ve YouGov'un 21-23 Ocak 2025 tarihlerinde 1.500 Amerikalı yetişkinle yaptığı ankette katılımcılara Netanyahu hakkındaki görüşleri soruldu. Katılımcıların %48'i Netanyahu'yu 'katil' olarak tanımlarken, %37'si onun 'savaş suçlusu' olduğunu ifade etti. Daha da dikkat çekici olan ise her iki Amerikalıdan biri (%50) Netanyahu'nun UCM tarafından tutuklanması gerektiğini savunması oldu. Bu oran, ABD'deki geleneksel İsrail yanlısı lobilere rağmen toplumun önemli bir kesiminin soykırıma göz yuman Netanyahu'ya karşı tavır aldığını gösteriyor.
Ankete göre, Demokrat seçmenlerin %65'i Netanyahu'nun tutuklanmasını isterken, Cumhuriyetçi seçmenlerde bu oran %32'de kaldı. Bağımsızlar ise %51 ile ortada yer aldı. Ayrıca, 18-29 yaş arası gençlerin %68'i Netanyahu'yu 'katil' olarak görüyor; bu, yaşlı nüfusa kıyasla gençlerin çok daha fazla tepki gösterdiğini ortaya koyuyor.
Soykırım gerçeği ve ABD'nin rolü
İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik saldırılarında en az 47 bin Filistinli hayatını kaybetti. Bunların çoğu kadın ve çocukken, on binlerce masum insan da enkaz altında kaldı. Uluslararası toplum ve insan hakları örgütleri, İsrail'in uyguladığı bu politikayı 'soykırım' olarak nitelendirirken, ABD yönetimi her defasında İsrail'in yanında yer alıyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, savaş boyunca İsrail'e milyarlarca dolarlık askeri yardım göndermeye devam etti. Bu çelişki, ABD toplumunda geniş yankı uyandırıyor.
Anket sonuçları, ABD Başkanı Joe Biden'ın İsrail'e yönelik politikasını da sorguluyor. Katılımcıların %45'i ABD'nin İsrail'e silah göndermeyi durdurması gerektiğini belirtirken, %38'i ise bu desteğin azaltılmasından yana olduğunu söyledi. ABD kamuoyunda artık 'sonsuz destek' anlayışının sona erdiği ve değişim talebinin güçlendiği anlaşılıyor.
Netanyahu'ya yönelik uluslararası baskı
Öte yandan, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) geçtiğimiz yıl Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle yakalama kararı çıkarması, uluslararası hukuk açısından önemli bir adımdı. UCM'nin bu kararı, Netanyahu'nun seyahat özgürlüğünü önemli ölçüde kısıtlarken, birçok ülke kendi topraklarında Netanyahu'nun tutuklanması gerektiğini açıkladı. Ancak ABD, UCM'ye üye olmamakla birlikte, mahkemenin kararını tanımadığını ve Netanyahu'ya yönelik yakalama kararını kabul etmediğini defalarca dile getirdi. Bu durum, ABD'nin uluslararası hukuka saygı konusundaki çifte standardını gözler önüne seriyor.
The Economist'in analizine göre, anket sonuçları ABD'de İsrail lobisinin etkisinin zayıflamakta olduğunun bir göstergesi. Artık Amerikan halkı, İsrail'in işgal ve soykırım politikalarını sorguluyor ve vergileriyle finanse edilen savaş makinesine karşı çıkıyor. Üniversitelerde Filistin'e destek gösterileri büyürken, medyada da İsrail'in propagandasına artık daha fazla inanan kalmıyor.
Ne olabilir?
Bu anket sonuçlarının ABD yönetimini doğrudan etkilemesi beklenmese de, önümüzdeki seçim döneminde İsrail politikalarının tartışma konusu olması muhtemel. Biden yönetimi, seçim kaygısıyla İsrail'e olan desteğini gözden geçirmek zorunda kalabilir. Özellikle genç seçmenlerin İsrail karşıtı tutumu, Demokrat Parti içinde bölünmelere yol açıyor. İsrail'in Gazze'deki katliamları devam ettikçe, ABD'deki bu tepkilerin daha da büyüyeceği ve Netanyahu'nun 'katil' olarak anılmasının yaygınlaşacağı aşikar.
