Türkiye ve dünya genelinde çevre konuları, iklim değişikliğinin etkilerinin her geçen gün daha fazla hissedilmesiyle birlikte önemini artırıyor. Son haftalarda, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda atılan adımlar, yenilenebilir enerji yatırımları ve sıfır atık projeleri gündemdeki yerini koruyor. Türkiye’den ve dünyadan çevre gündemini derlediğimiz bu haberde, hem yerel hem küresel ölçekte dikkat çeken gelişmeleri ve geleceğe yönelik planları ele alıyoruz.
Türkiye’de Çevre Politikaları ve Sıfır Atık Hamlesi
Türkiye, son yıllarda çevre konusunda önemli adımlar atıyor. Özellikle Sıfır Atık projesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde başlatılan ve büyük bir ivme kazanan bir girişim olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında, kamu kurumlarından özel sektöre, okullardan evlere kadar geniş bir yelpazede atık yönetimi bilincinin artırılması hedefleniyor. Son verilere göre, Türkiye’de geri dönüşüm oranları yüzde 13’ten yüzde 22’ye yükselmiş durumda. Bu artış, sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla doğrudan bağlantılı.
Bununla birlikte, Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi bulunuyor. Bu hedef doğrultusunda, yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımlar hız kesmeden devam ediyor. Güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesi son beş yılda önemli ölçüde arttı; özellikle rüzgar enerjisi santrallerinin sayısı 2023 itibarıyla 4.000 MW’a yaklaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, kurulu güç içinde yenilenebilir enerjinin payı yüzde 54 seviyesine ulaştı. Ancak uzmanlar, kömürlü termik santrallerin azaltılması gerektiğini ve bu konuda daha hızlı hareket edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Dünyada İklim Değişikliği ve Uluslararası Anlaşmalar
Küresel ölçekte, iklim değişikliğiyle mücadele çabaları uluslararası platformlarda ele alınmaya devam ediyor. 2023 yılında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP28) Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai kentinde düzenlendi. Konferansta, fosil yakıtlardan kademeli olarak çıkılması konusunda tarihi bir karar alındı. Bu karar, küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi doğrultusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak kararın uygulanabilirliği ve ülkelerin taahhütlerini ne kadar yerine getireceği belirsizliğini koruyor.
Avrupa Birliği ise Yeşil Mutabakat kapsamında, karbon nötr olma hedefini 2050 olarak belirlemiş durumda. Bu hedefe ulaşmak için, karbon emisyon ticareti sistemi genişletiliyor ve sınırda karbon düzenlemesi mekanizması (SKDM) hayata geçiriliyor. Bu düzenleme, AB’ye ihracat yapan ülkelerin üretim süreçlerindeki karbon maliyetlerini göz önünde bulundurmayı amaçlıyor. Türkiye, AB’nin en büyük ticaret ortaklarından biri olduğu için bu düzenlemeden doğrudan etkilenecek. Türk ihracatçıların, SKDM’ye uyum sağlamak için yeşil üretim teknolojilerine yatırım yapması gerekiyor.
Biyoçeşitlilik ve Doğa Koruma Çalışmaları
Çevre gündeminin bir diğer önemli başlığı, biyoçeşitlilik kaybı ve doğa koruma alanlarındaki gelişmeler. Türkiye, sahip olduğu zengin biyoçeşitlilikle dünya üzerinde öne çıkan ülkelerden biri. Ancak orman yangınları, kaçak avlanma ve tarım alanlarının imara açılması gibi tehditler, bu çeşitliliği olumsuz etkiliyor. Türkiye’de orman varlığını artırmak amacıyla her yıl milyonlarca fidan dikilse de, yangınlar nedeniyle her sene önemli miktarda orman alanı kaybediliyor. 2021 yılında yaşanan büyük orman yangınları, bu sorunun ciddiyetini bir kez daha gözler önüne serdi. Bu nedenle, orman yönetiminin güçlendirilmesi ve yangın söndürme kapasitelerinin artırılması büyük önem taşıyor.
Dünya genelinde ise Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin 15. Taraflar Konferansı’nda (COP15) kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi, 2030 yılına kadar kara ve deniz alanlarının yüzde 30’unun koruma altına alınmasını öngörüyor. Bu hedef, “30x30” olarak biliniyor ve birçok ülke tarafından destekleniyor. Ancak hedefe ulaşmak için finansman sağlanması ve ulusal politikaların bu yönde güncellenmesi gerekiyor.
Sürdürülebilirlik ve Günlük Hayat
Sürdürülebilirlik yalnızca hükümetlerin değil, aynı zamanda bireylerin ve şirketlerin de gündeminde. Plastik kirliliğiyle mücadele kapsamında, tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması yaygınlaşıyor. Avrupa Birliği, 2021’den itibaren pla
