YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, Ziraat Bankası'nın Tera Yatırım için 2024 yılından bu yana Borsa Para Piyasası'na teminat mektubu verdiğini iddia etti. Karabat, 30 Haziran 2025 itibarıyla 22,5 milyon lira olan teminatın, üç ay gibi kısa bir sürede 585 milyon liraya yükseltildiğini belirterek, bu artışın hangi kriterlere göre onaylandığını sordu. Kamu bankasının kaynaklarının özel bir yatırım kuruluşu lehine kullanıldığı iddiası, ekonomi ve siyaset gündeminde yeni bir tartışma başlattı.
Karabat: “Limit artışı hangi gerekçeyle yapıldı?”
Özgür Karabat, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ziraat Bankası'nın Tera Yatırım lehine verdiği teminat mektubunun 2024'ten bu yana devam ettiğini ileri sürdü. Karabat'a göre, 30 Haziran 2025 tarihinde 22,5 milyon lira olan teminat limiti, 30 Eylül 2025 itibarıyla 585 milyon liraya çıkarıldı. Bu artışın üç aylık periyoda denk geldiğini vurgulayan Karabat, “Bir kamu bankası, özel bir yatırım şirketi için neden bu kadar yüksek tutarda teminat verir? Bu limiti kim onayladı? Hangi teminatlar karşılığında bu risk alındı?” sorularını yöneltti.
Karabat, Ziraat Bankası'nın kamu kaynağı olduğunu hatırlatarak, teminat mektubunun Borsa Para Piyasası'nda kullanılmasının olası risklerine dikkat çekti. Milletvekili, “Borsa Para Piyasası'nda işlem yapabilmek için verilen teminat mektubu, karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda kamu bankasını zarara uğratabilir. Bu nedenle şeffaflık şarttır” ifadelerini kullandı.
Ziraat Bankası'ndan henüz açıklama yok
İddiaların ortaya atılmasının ardından Ziraat Bankası'ndan konuya ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Bankanın basın birimine yöneltilen sorulara yanıt verilmediği öğrenildi. Tera Yatırım cephesinden de henüz bir açıklama yapılmadı. Konunun, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşınması ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'na soru önergesi verilmesi bekleniyor.
Uzmanlar, Borsa Para Piyasası'nda teminat mektubu kullanımının yaygın bir uygulama olduğunu ancak tutarın büyüklüğü ve artış hızının dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Bir kamu bankasının özel bir aracı kuruma sağladığı teminatın, piyasa koşullarına uygun olup olmadığı ve risk yönetimi ilkelerine uygunluğu tartışma konusu.
Benzer iddialar daha önce de gündeme gelmişti
Ziraat Bankası'nın çeşitli özel şirketlere sağladığı krediler ve teminatlar, geçmişte de muhalefetin eleştirilerine hedef olmuştu. Özellikle 2023 seçimleri sonrasında kamu bankalarının görev zararı ve kredi politikaları sık sık sorgulanmıştı. Karabat'ın bu çıkışı, kamu bankalarının kaynak kullanımına ilişkin denetim eksikliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Ekonomistler, Borsa Para Piyasası'nda teminat mektubu verilmesinin, likidite sağlama amacı taşıyabileceğini ancak kamu bankasının risk iştahının sınırlı olması gerektiğini vurguluyor. 585 milyon liralık bir teminatın, bankanın sermaye yeterliliği ve aktif kalitesi üzerinde olumsuz etki yaratma ihtimali bulunuyor. Ayrıca, teminatın hangi varlıklar karşılığında verildiği ve geri çağrılma koşulları bilinmiyor.
Siyasi yankılar ve olası sonuçlar
YENİ Parti'nin konuyu Meclis gündemine taşıyacağı ve Hazine ve Maliye Bakanı'na soru önergesi vereceği öğrenildi. Karabat, “Kamu bankaları siyasi iktidarın arka bahçesi değildir. Her kuruşun hesabı sorulmalıdır” dedi. İktidar kanadından henüz bir yanıt gelmedi. Muhalefet partileri ise benzer şeffaflık taleplerini yineleyerek, kamu bankalarının denetiminin güçlendirilmesi çağrısı yaptı.
Bu iddia, Türkiye'de kamu bankalarının özel sektöre sağladığı desteklerin ne ölçüde şeffaf olduğu sorusunu bir kez daha gündeme getiriyor. Önümüzdeki günlerde Ziraat Bankası'ndan gelecek açıklama, tartışmanın seyrini belirleyecek. Kamuoyu, 585 milyon liralık teminatın gerekçesini ve onay sürecini merak ediyor.
