MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 'FETÖ' suçlamasıyla hedef tahtasına koyduğu zincir marketlerle ilgili yeni bir düzenleme bugün (7 Aralık 2022) Resmi Gazete'de yayımlandı. Düzenleme kapsamında marketlerin ürün fiyatlama politikalarına yönelik denetimlerin sıkılaştırılması ve rekabet ihlallerine karşı yaptırımların artırılması öngörülüyor. Aynı gün, market temsilcileri Rekabet Kurumu karşısında savunma vermek üzere ifadeye çağrıldı.
Bahçeli'nin suçlamaları ve süreç
Devlet Bahçeli, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamalarda bazı zincir marketlerin FETÖ yapılanmasıyla bağlantılı olduğunu iddia ederek, bu marketlerin 'milli ekonomiye zarar verdiğini' söylemişti. Bahçeli'nin sözleri, siyasi kulislerde ve iş dünyasında geniş yankı uyandırmış, konu Rekabet Kurumu'nun da gündemine taşınmıştı. MHP lideri, marketlerin fahiş fiyat uygulamalarına dikkat çekerek, 'Bazı marketler terör örgütlerinin finans kaynağı haline gelmiştir' ifadelerini kullanmıştı.
Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme
7 Aralık 2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karar, marketlerin ürün tedarik zinciri, stok yönetimi ve fiyat belirleme süreçlerine ilişkin yeni kurallar getiriyor. Düzenlemeye göre, marketler belirli temel gıda ürünlerinde yüzde 10'un üzerinde kar marjı uygulayamayacak. Ayrıca, tedarikçilere karşı haksız ticari uygulamaların önlenmesi amacıyla cezai yaptırımlar artırıldı. Rekabet Kurumu, ihlal durumunda marketlere cironun yüzde 10'una kadar idari para cezası kesme yetkisine sahip olacak.
Market temsilcileri Rekabet Kurumu'nda
Düzenlemenin yayımlandığı gün, aralarında büyük zincir marketlerin üst düzey yöneticilerinin de bulunduğu bir heyet, Rekabet Kurumu'na savunma vermek üzere Ankara'ya geldi. Görüşmelerin kapalı kapılar ardında yapıldığı ve market yetkililerinin, 'rekabet ihlali yapmadıklarını' savundukları öğrenildi. Toplantı sonrası açıklama yapan bir market temsilcisi, 'Biz her zaman rekabet kurallarına uyduk. Ancak yeni düzenlemeyi de memnuniyetle karşılıyoruz. Tüketicinin menfaati her şeyden önemli' dedi.
Ekonomik ve siyasi boyut
Zincir marketlere yönelik bu düzenleme, hem ekonomik hem de siyasi açıdan kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor. Ekonomistler, düzenlemenin enflasyonla mücadelede kısa vadede bir etki yaratabileceğini ancak uzun vadede piyasa mekanizmalarını bozabileceği uyarısında bulunuyor. Siyasi analistler ise Bahçeli'nin çıkışını, iktidar ortağı olduğu Cumhur İttifakı'nın seçim öncesi popülist söylemleriyle ilişkilendiriyor. Muhalefet partileri, düzenlemenin 'misilleme amaçlı' olduğunu ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunuyor.
Öte yandan, tüketici dernekleri, marketlerdeki fahiş fiyat artışlarından şikayetçi olduklarını belirterek, düzenlemeyi desteklediklerini açıkladı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği ise düzenlemenin çiftçilere yansıması konusunda endişeli olduğunu dile getirdi. Sonuç olarak, zincir marketlerle ilgili yeni düzenleme, Türkiye'nin gündeminde uzun süre kalacak gibi görünüyor. Rekabet Kurumu'nun önümüzdeki günlerde marketlere yönelik yeni denetimler başlatması bekleniyor.
