A101 çalışanlarının başlattığı iş bırakma eylemi, zincir marketlerdeki çalışma koşullarını yeniden tartışmaya açtı. Bağımsız Market İşçileri Sendikası’nın (BMİS) öncülüğünde bir araya gelen işçiler, yoğun iş yükü, mobbing, tehdit ve haksız işten çıkarma iddialarını kamuoyuna duyurdu. Eylem dalgası, BİM ve Bizim Toptan gibi diğer zincir marketlere de sıçradı. DeFacto Teknoloji çalışanlarının da işten çıkarmalara karşı eylem yapacağı açıklandı.
Çalışanların Talepleri ve Eylem Süreci
Bağımsız Market İşçileri Sendikası, A101, BİM ve Bizim Toptan gibi zincir marketlerde çalışan işçilerin ortak sorunlarını sıraladı: günde 12 saati aşan mesailer, düşük ücretler, sendikal faaliyetlerin engellenmesi, keyfi işten çıkarmalar ve psikolojik baskı. Sendika temsilcileri, işçilerin “İş yükü ağır, tehdit çok” diyerek isyan ettiğini belirtti. A101 çalışanlarının eylemi, bir depo çalışanının işten çıkarılmasına tepki olarak başladı ve kısa sürede diğer marketlere yayıldı.
İşçiler, haftalık çalışma süresinin 45 saatle sınırlandırılması, fazla mesailerin yasal oranda ödenmesi, sendikal hakların tanınması ve mobbingin son bulması için çağrı yaptı. BMİS, işverenlerin baskıcı tutumunu eleştirerek, “Çalışanlar sadece ekmek parası için değil, onurlu bir iş ortamı için de mücadele ediyor” açıklamasında bulundu.
Zincir Marketlerde Çalışma Koşulları: Arka Plan
Türkiye’de zincir market sektörü, perakende ticaretin bel kemiğini oluşturuyor. Ancak sektörde çalışanların büyük bölümü, iş güvencesinden yoksun ve düşük ücretlerle çalıştırılıyor. Son yıllarda artan enflasyon ve alım gücündeki düşüş, market çalışanlarının yaşam koşullarını daha da zorlaştırdı. Pandemi döneminde market çalışanları “hayat kurtaran” olarak nitelendirilse de, hak ettikleri iyileştirmeleri göremediler. Sendikal örgütlenme girişimleri ise işverenler tarafından engelleniyor; işten çıkarmalar ve mobbing iddiaları sık sık gündeme geliyor.
Uzmanlar, zincir marketlerdeki çalışma koşullarının iyileştirilmesi için denetimlerin artırılması ve sendikal hakların güvence altına alınması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde işçi eylemlerinin yaygınlaşabileceği belirtiliyor.
DeFacto Teknoloji çalışanlarının eylem kararı da, teknoloji sektöründeki iş güvencesizliğine dikkat çekiyor. Şirket yönetiminden henüz bir açıklama gelmedi.
Zincir market çalışanlarının eylemleri, Türkiye’de işçi hareketlerinin yeniden canlandığının göstergesi. İşçilerin talepleri, sadece ekonomik değil, aynı zamanda insan onuruna yakışır çalışma koşullarını içeriyor. Bu mücadele, sendikal örgütlenmenin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Hükümetin ve işverenlerin, diyalog kapısını açarak kalıcı çözümler üretmesi gerekiyor.
