Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik yaptırımları geçici olarak askıya alma kararını eleştirdi. Zelenski, bu adımın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i güçlendireceğini ve Ukrayna’nın güvenliğini riske atacağını savundu. Açıklama, Kiev’in Batılı müttefiklerinden yaptırımların sürdürülmesi ve Ukrayna’ya daha etkili hava savunma füzeleri sağlanması çağrısını yinelediği bir dönemde geldi.
Zelenski’den Trump’a Sert Mesaj
Zelenski, yaptığı yazılı açıklamada, ABD’nin yaptırımları askıya almasının Rusya’nın askeri kapasitesini artıracağını ve savaşın seyrini değiştirebileceğini ifade etti. “Putin’e verilecek her taviz, daha fazla saldırganlık anlamına gelir” diyen Zelenski, uluslararası toplumun kararlı duruşunun önemine vurgu yaptı. Zelenski, Trump’ın kararını “stratejik bir hata” olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı Trump ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yaptırımların askıya alınmasının Rusya’yı müzakere masasına çekmek için bir fırsat olduğunu belirtti. Trump, “Putin ile konuşmadan sorunları çözemeyiz” ifadesini kullandı. Ancak bu açıklama, Ukrayna ve bazı Avrupa müttefikleri arasında endişe yarattı.
Müttefiklerden Yaptırım Çağrısı
Zelenski, ABD’nin yanı sıra Avrupa Birliği ve NATO ülkelerine de çağrıda bulunarak, Rusya’ya yönelik yaptırımların gevşetilmemesi gerektiğini söyledi. Ukrayna lideri, “Yaptırımlar, Rusya’nın savaş makinesini finanse etmesini engelliyor. Bunları kaldırmak, Putin’e ödül vermek olur” dedi. Zelenski ayrıca, Ukrayna’nın hava savunma sistemlerini güçlendirmek için müttefiklerinden daha fazla füze ve ekipman talep etti.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, yaptırımların sürdürülmesi gerektiğini belirterek, “Rusya’nın Ukrayna’daki eylemleri değişmediği sürece yaptırımlar devam etmeli” açıklamasını yaptı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise yaptırımların askıya alınmasının ittifak içinde tartışılması gerektiğini söyledi.
Trump’ın Kararı ve Olası Etkileri
Trump’ın yaptırımları geçici olarak askıya alma kararı, ABD’nin Rusya politikasında bir değişim sinyali olarak yorumlanıyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, kararın “Rusya ile diyalog kapısını açmak” amacıyla alındığı belirtildi. Ancak uzmanlar, bu adımın Putin’in elini güçlendireceği ve Ukrayna’daki savaşı daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Uluslararası Kriz Grubu analisti, “Yaptırımların askıya alınması, Rusya’ya karşı bir zayıflık göstergesi olarak algılanabilir ve Putin’i daha agresif adımlar atmaya teşvik edebilir” değerlendirmesini yaptı. Öte yandan, bazı ABD’li yetkililer, kararın geri dönüşü olabileceğini ve Rusya’nın tutumuna göre yeniden değerlendirileceğini belirtiyor.
Ukrayna’nın Hava Savunma İhtiyacı
Zelenski’nin açıklamalarında öne çıkan bir diğer konu da Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi oldu. Ukrayna, son aylarda Rusya’nın artan füze saldırılarına karşı daha etkili sistemlere ihtiyaç duyuyor. Zelenski, Batı’dan Patriot ve SAMP/T gibi gelişmiş hava savunma sistemlerinin tedarik edilmesini istedi. “Hava savunmamızı güçlendirmek, sivillerimizi korumak için hayati önem taşıyor” dedi.
ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, Ukrayna’ya yeni hava savunma sistemleri sağlanması konusunda çalışmaların sürdüğünü ancak teslimat takviminin belirsiz olduğunu belirtti. Avrupa ülkeleri ise kendi stoklarındaki sistemleri Ukrayna’ya gönderme konusunda isteksiz davranıyor.
Küresel Yansımalar ve Diplomatik Dengeler
Trump’ın kararı, transatlantik ilişkilerde de yeni bir gerilim yaratabilir. Avrupa başkentleri, ABD’nin Rusya’ya yönelik tutumunda bir yumuşama olmasından endişe ediyor. Almanya Başbakanı Olaf Scholz, “Yaptırımlar, Rusya’nın Ukrayna’dan çekilmesi için bir araçtır. Bunları askıya almak yanlış bir sinyal” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise konuyu Trump ile görüşeceğini açıkladı.
Rusya cephesinden ise yaptırımların askıya alınmasına ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, “ABD’nin attığı adımları dikkatle izliyoruz” demekle yetindi. Ancak Rus medyası, kararı “Batı’nın bölünmesi” olarak yorumladı.
Uzmanlar, Trump’ın bu hamlesinin Ukrayna savaşında bir dönüm noktası olabileceğini, ancak yaptırımların tamamen kaldırılmasının Rusya’nın askeri kapasitesini artıracağını belirtiyor. Zelenski’nin sert tepkisi, Kiev’in Batı’dan beklentilerini yüksek tutma çabası olarak görülüyor. Önümüzdeki günlerde yapılacak NATO zirvesi ve ABD-Rusya görüşmeleri, yaptırımların geleceğini belirleyebilir.
