Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rus ordusunun bugün Çernobil Nükleer Santrali çevresindeki özel bölgeye silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) saldırı düzenlediğini duyurdu. Zelenski, yaptığı açıklamada saldırının özellikle radyoaktif atıkların depolandığı alanlara yakın bir noktada gerçekleştiğini belirtti. Olayın ardından bölgedeki radyasyon seviyelerinin anlık olarak izlendiği ve herhangi bir anormal artış kaydedilmediği bildirildi.
Saldırının detayları
Zelenski, saldırının gece saatlerinde, İran yapımı Shahed tipi SİHA'larla yapıldığını ifade etti. Ukrayna hava savunma sistemlerinin birkaç SİHA'yı düşürdüğünü ancak bazılarının hedefe ulaştığını ekledi. Çernobil Nükleer Santrali çevresindeki 30 kilometrelik yasak bölge, 1986 faciasından bu yana radyoaktif kirlenme nedeniyle insan yerleşimine kapalı durumda. Bölgede hâlâ yüksek düzeyde radyasyon bulunuyor ve herhangi bir askeri faaliyet ciddi çevresel riskler taşıyor.
Uluslararası tepkiler
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) yetkilileri, saldırının nükleer güvenlik açısından endişe verici olduğunu belirtti. UAEA Başkanı Rafael Grossi, taraflara Çernobil bölgesine yönelik askeri operasyonlardan kaçınma çağrısı yaptı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise saldırıyı kınayarak, Rusya'nın bu tür eylemlerinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin konuyla ilgili acil toplantı talep ettiği bildirildi.
Geçmişteki benzer saldırılar
Rus güçleri, savaşın başından bu yana Çernobil bölgesini birkaç kez hedef almıştı. Mart 2022'de bölgeyi ele geçiren Rus askerleri, radyasyon seviyelerini yükselten hendekler kazmış ve ekipmanları tahrip etmişti. Ukrayna nükleer ajansı, bu tür saldırıların bölgedeki radyoaktif tozun yeniden havaya karışmasına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Çernobil santralinin yanı sıra Zaporijya Nükleer Santrali de savaş boyunca defalarca hedef alındı.
Bağımsız değerlendirme
Çernobil'e yönelik bu son saldırı, savaşın çevresel boyutunu bir kez daha gündeme getiriyor. Rusya'nın nükleer tesisleri hedef alması, sadece Ukrayna için değil, tüm Avrupa için potansiyel bir felaket anlamına geliyor. Tarafların bu hassas bölgelere yönelik saldırılardan kaçınması uluslararası toplumun ortak çıkarıdır. Ancak savaşın doğası gereği, bu tür eylemlerin önlenmesi etkin bir diplomatik müdahale olmadan mümkün görünmüyor.