Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin kritik altyapısına yönelik saldırıların durdurulması durumunda gerilimin azaltılması yönündeki adımları atmaya hazır olduklarını bildirdi. Açıklama, savaşın seyrini değiştirebilecek karşılıklı bir ateşkes çağrısı olarak yorumlandı. Zelenski, bu teklifi Moskova'ya doğrudan ilettiğini belirtti.
Zelenski: Saldırılar durursa biz de dururuz
Zelenski, yaptığı yazılı açıklamada, "Eğer Moskova, Ukrayna'nın kritik altyapısına yönelik saldırılarını durdurursa, biz de karşılık olarak gerilimin azaltılması yönünde adımlar atmaya hazırız" dedi. Bu açıklama, son haftalarda artan füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından geldi. Ukrayna yetkilileri, saldırıların enerji santralleri, su altyapısı ve hastaneleri hedef aldığını belirtiyor.
Zelenski'nin teklifi, uluslararası toplum tarafından dikkatle izleniyor. Batılı müttefikler, Ukrayna'nın barış çabalarını desteklediklerini ancak Rusya'nın adımlarının belirleyici olacağını vurguluyor. Kremlin'den henüz resmi bir yanıt gelmedi. Analistler, bu teklifin savaşın gidişatında bir dönüm noktası olabileceğini ancak Rusya'nın tutumunun belirsizliğini koruduğunu belirtiyor.
Arka planda neler yaşandı?
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları, 2022 Şubat'ından bu yana devam ediyor. Son aylarda ise kritik altyapıya yönelik saldırılar yoğunlaştı. Ukrayna, enerji sistemini ayakta tutmakta zorlanırken, milyonlarca insan elektrik ve su kesintileriyle karşı karşıya kaldı. Zelenski, bu koşullarda gerilimi düşürmenin tek yolunun karşılıklı adımlar olduğunu savunuyor.
Uluslararası Kızılhaç ve BM gibi kuruluşlar, sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka aykırı olduğunu defalarca dile getirdi. Ancak sahada durum giderek kötüleşiyor. Zelenski'nin teklifi, insani krizin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Zelenski, ayrıca Batılı ülkelere hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silah tedariki çağrısını yineledi. "Kendimizi savunmamız için yeterli kapasiteye sahip olmalıyız" diyen Zelenski, müttefiklerin desteğinin kritik olduğunu vurguladı. ABD ve Avrupa Birliği, Ukrayna'ya askeri yardımı sürdüreceklerini açıkladı.
Diplomatik kaynaklar, Zelenski'nin teklifinin arkasında sadece askeri değil, aynı zamanda siyasi bir strateji olduğunu belirtiyor. Ukrayna, uluslararası kamuoyunda Rusya'yı saldırgan taraf olarak göstermeye çalışıyor. Moskova'nın teklife yanıt vermemesi halinde Ukrayna'nın elinin güçleneceği düşünülüyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın daha önce sunduğu barış planlarını reddetmişti. Putin, "Ukrayna'nın şartları kabul edilemez" demişti. Ancak Zelenski'nin son teklifi, doğrudan bir ateşkes çağrısı içermesi nedeniyle farklı bir zeminde değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Rusya'nın bu teklifi kabul etmesi halinde savaşın seyrinin değişebileceğini ancak Moskova'nın genellikle askeri çözümlerden yana olduğunu hatırlatıyor. Öte yandan, Ukrayna'nın teklifi, Batı'dan gelecek desteğin sürekliliğini sağlamak için de bir hamle olarak görülüyor.
Zelenski'nin açıklaması, birçok uluslararası medya kuruluşu tarafından manşetlere taşındı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "Ukrayna'nın barış çabalarını destekliyoruz, ancak Rusya'nın niyeti konusunda şüphelerimiz var" dedi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ise, "Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü temelinde bir çözüm bulunmalı" ifadelerini kullandı.
Zelenski'nin teklifi, savaşın başından bu yana yapılan en somut karşılıklı adım çağrısı olarak nitelendiriliyor. Ancak Kremlin'den gelecek yanıt, sürecin nasıl ilerleyeceğini belirleyecek. Ukrayna, saldırıların durması halinde gerilimi düşürmeye hazır olduğunu yineliyor. Gözler şimdi Moskova'da.
Sonuç olarak, Zelenski'nin şartlı teklifi, savaşın diplomatik yollarla çözülmesi için bir fırsat penceresi açtı. Ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve karşılıklı suçlamalar, kalıcı bir ateşkesin önündeki en büyük engel olarak duruyor. Uluslararası kamuoyu, Rusya'nın vereceği yanıtı bekliyor.
