Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Ukrayna'nın Rusya kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin (ZNGS) dış elektrik bağlantısını 21. kez kaybettiğini duyurdu. Santralin ana güç kaynağı olan 750 kV’luk Dniprovska hattındaki hasar nedeniyle tesis yeniden yedek dizel jeneratörlere geçti. UAEA Başkanı Rafael Grossi, olayı 'son derece endişe verici' olarak nitelendirirken, nükleer güvenlik risklerinin her geçen gün arttığını vurguladı.
Dış Güç Kaybının Detayları
UAEA'nın santraldeki ekibi tarafından doğrulanan bilgilere göre, 5 Mart 2025 sabahı saat 08:30'da Dniprovska hattı devre dışı kaldı. Santralin ihtiyacı olan elektrik, altı reaktörün soğutma ve güvenlik sistemleri için hayati önem taşıyor. Kesinti sonucu tesis, 20 dizel jeneratörü devreye alarak reaktörlerin güvenli bir şekilde soğutulmasını sağladı. Jeneratörlerin yakıtı ortalama 10 gün yetecek düzeyde. UAEA, Ukrayna ve Rus yetkilileriyle koordinasyon halinde kalıcı çözüm için çalışıyor.
Nükleer Güvenlik Endişeleri
ZNGS, Şubat 2022'de Rus güçlerince ele geçirilmesinden bu yana defalarca dış güç kaybı yaşadı. 2022'deki ilk kesintiden bu yana toplamda 21 kez benzer durum rapor edildi. Soğutma sistemlerinin çalışmaması, reaktör çekirdeğinin aşırı ısınmasına ve erimesine yol açarak potansiyel bir nükleer felakete sebep olabilir. UAEA, bölgedeki askeri faaliyetlerin kritik altyapıya zarar vermesini engellemek için güvenli bölge oluşturulması çağrısını yineledi. Grossi, 'Her güç kaybı, nükleer güvenliğe yönelik doğrudan bir tehdittir' ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Santral, Avrupa'nın en büyük nükleer tesisi olup, savaş öncesi Ukrayna elektriğinin yaklaşık %20'sini sağlıyordu. Şu anda herhangi bir elektrik üretimi yapmıyor ancak soğutma için sürekli enerjiye ihtiyaç duyuyor. Uzmanlar, olası bir erimenin Çernobil ve Fukuşima'dan daha büyük bir radyolojik felakete yol açabileceği konusunda uyarıyor. ZNGS çevresinde tahminen 2 milyon kişi yaşamakta. UAEA'nın sahadaki varlığı, uluslararası toplumun durumu izlemesine olanak tanısa da, kalıcı bir çözüm için taraflar arasında somut bir anlaşma bulunmuyor.
