Ukrayna'nın Rusya tarafından işgal altındaki Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin (ZNGS) dış elektrik bağlantısının kesildiği bildirildi. Santral yönetimi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, santralin ihtiyaçları için elektrik sağlayan yüksek gerilim hattının hasar gördüğünü ve şu anda dizel jeneratörlerin devreye alındığını duyurdu. Olay, nükleer güvenlik konusundaki endişeleri yeniden gündeme getirdi.
Bağlantı Kesintisi ve Acil Durum
Yerel saatle sabah saatlerinde meydana gelen kesinti, santralin soğutma sistemleri ve güvenlik sistemleri için kritik öneme sahip dış elektrik kaynağının kaybına yol açtı. Ukrayna Enerji Bakanlığı, saldırı sonucu bir trafo merkezinin hasar gördüğünü, ancak radyasyon sızıntısı olmadığını belirtti. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ise bölgedeki durumu yakından takip ettiklerini ve santraldeki müfettişlerin bilgilendirildiğini açıkladı.
Santralin altı reaktörü de kapalı durumda olmasına rağmen, nükleer atık ve kullanılmış yakıt havuzlarının soğutulması için sürekli elektrik gerekli. Dizel jeneratörler, geçici olarak bu ihtiyacı karşılayabilir; ancak yakıt stokunun sınırlı olduğu ve sürekli tedarik gerektiği vurgulanıyor.
Arka Plan ve Uluslararası Tepkiler
Zaporijya NGS, savaşın başından bu yana birçok kez çatışmaların hedefi haline geldi. Rus güçleri santrali Mart 2022'de ele geçirmiş, ancak Ukraynalı teknisyenlerin işletmeye devam etmesine izin verilmişti. IAEA Başkanı Rafael Grossi, daha önce yaptığı açıklamalarda, santral çevresinde bir güvenlik bölgesi oluşturulması çağrısında bulunmuş, ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamamıştı.
Avrupa Birliği ve NATO, son elektrik kesintisini kınayarak Rusya'yı nükleer tesislerin güvenliğini tehlikeye atmakla suçladı. AB Dış İlişkiler Sorumlusu Josep Borrell, 'Bu tür olaylar kabul edilemez ve nükleer bir felaket riskini artırıyor' dedi. Rusya ise suçlamaları reddederek, kesintinin Ukrayna'nın sabotajından kaynaklandığını iddia etti.
Uzmanlar, dizel jeneratörlerin uzun süreli kullanımının mümkün olmadığını, bu nedenle dış elektrik bağlantısının bir an önce onarılması gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, erime gibi ciddi kazaların yaşanabileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, Çernobil ve Fukuşima felaketlerinin ardından nükleer güvenlik konusunda dünyayı bir kez daha alarma geçirdi.
Bağımsız bir değerlendirmeyle, Zaporijya'daki bu son gelişme, savaşın sivil altyapıya verdiği zararın yanı sıra, nükleer tesislerin çatışma bölgelerinde ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Uluslararası toplumun bu konuda somut adımlar atması, olası bir felaketi önlemek için hayati önem taşıyor.
