TBMM Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Alt Komisyonu toplantısında, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarına yönelik askerlik muafiyeti düzenlemesinde sona gelindiği açıklandı. Düzenlemeden yaklaşık 170 bin kişinin yararlanması öngörülüyor. Toplantıya katılan Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Türk pasaportuna ilginin düşük olduğunu da belirtti.
Düzenlemenin detayları
Alt Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, yurtdışında yaşayan Türklerin askerlik yükümlülüğüne ilişkin yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığını söyledi. Ayrım, muafiyetin 170 bin kişiyi kapsayacağını ve bu kişilerin belirli bir bedel ödeyerek askerlik hizmetinden muaf tutulacağını ifade etti. Düzenlemenin, yurtdışında en az üç yıl ikamet eden ve 38 yaşını doldurmamış Türk vatandaşlarını kapsaması bekleniyor.
Düzenleme ile ilgili hazırlanan kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'na sunulacak. Kabul edilmesi halinde, muafiyetten yararlanmak isteyenlerin 2 bin avro ile 15 bin avro arasında değişen bir meblağ ödemesi gerekecek. Ödeme miktarı, kişinin yaşına ve yurtdışında bulunma süresine göre belirlenecek.
Türk pasaportuna ilgi düşük
Toplantıda Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Türk pasaportuna olan talebin beklendiği kadar yüksek olmadığını aktardı. Yetkililer, özellikle Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan Türklerin, çifte vatandaşlık avantajlarına rağmen Türk pasaportuna başvurmakta isteksiz olduğunu belirtti. Bu durumun, pasaportun seyahat özgürlüğü ve vize kolaylığı açısından diğer ülke pasaportlarına kıyasla daha zayıf olmasından kaynaklandığı ifade edildi. Yetkililer, pasaport ücretlerinin düşürülmesi ve hizmet kalitesinin artırılması gibi adımlarla ilginin canlandırılabileceğini kaydetti.
Yurtdışındaki Türklerin durumu
Yurtdışında yaklaşık 6,5 milyon Türk vatandaşı yaşıyor. Bunların büyük bir kısmı Almanya, Fransa, Hollanda ve Avusturya gibi Avrupa ülkelerinde ikamet ediyor. Askerlik muafiyeti düzenlemesinin, özellikle bu ülkelerde yaşayan ve Türkiye ile bağlarını sürdürmek isteyen genç nüfusu ilgilendirdiği belirtiliyor. Mevcut uygulamada, yurtdışında yaşayan Türk erkekleri, 38 yaşına kadar askerlik yapmak veya bedelli askerlikten yararlanmak zorunda. Yeni düzenleme ile sürecin daha esnek hale getirilmesi amaçlanıyor.
Ekonomik ve sosyal boyut
Uzmanlar, düzenlemenin ekonomik ve sosyal açıdan iki yönlü etkisi olacağını belirtiyor. Bir yandan devlet, muafiyet karşılığında önemli bir gelir elde edecek. Diğer yandan, yurtdışındaki Türklerin Türkiye ile bağlarının güçlenmesi ve ülkeye dönüşlerinin teşvik edilmesi hedefleniyor. Ancak bazı sivil toplum kuruluşları, muafiyet ücretlerinin yüksek olması durumunda düzenlemeden beklenen faydanın sağlanamayacağı uyarısında bulunuyor.
Türkiye'de askerlik muafiyeti konusu uzun yıllardır tartışılıyor. Özellikle yurtdışındaki vatandaşlar için getirilen bedelli askerlik uygulamaları, zaman zaman eleştirilere maruz kalmıştı. Yeni düzenlemenin, bu eleştirileri dikkate alarak hazırlandığı ve daha kapsayıcı olduğu ifade ediliyor.
