Yunanistan, Fransa ve Türkiye arasında geliştirilen beklenmedik savunma işbirliği karşısında büyük bir şok yaşıyor. Atina yönetimi, iki ülkenin Ege ve Doğu Akdeniz'deki askeri dengeleri kökünden değiştirecek ortak girişimini 'büyük ihanet' olarak nitelendirirken, bölgedeki güç dengeleri yeniden şekilleniyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan son görüşmelerin ardından kamuoyuna duyurulan anlaşma, Yunanistan'ın uzun süredir savunduğu tezleri temelden sarsmış durumda.
Stratejik Hamlenin Perde Arkası
Fransa ve Türkiye arasında imzalanan mutabakat, özellikle Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı ve hava sahası ihlalleri konusunda ortak bir çalışma grubu kurulmasını öngörüyor. Anlaşma kapsamında iki ülkenin donanmaları, Doğu Akdeniz'de ortak tatbikatlar düzenleyecek. Bu gelişme, Yunanistan'ın yıllardır Fransa ile sürdürdüğü stratejik ortaklığa büyük bir darbe vurdu. Uzmanlar, Macron'un bu hamlesinin, Avrupa Birliği içinde Türkiye'ye yönelik değişen algının bir yansıması olduğunu belirtiyor. Fransa, enerji güvenliği ve Libya krizi gibi konularda Türkiye ile işbirliğinin kaçınılmaz olduğunu görürken, Yunanistan'ın bölgedeki yalnızlığı giderek derinleşiyor.
Yunanistan'da Tepkiler ve Beklentiler
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 'Bu karar, müttefiklik ruhuna aykırıdır. Fransa'nın bu tutumu, Yunan kamuoyunda büyük bir hayal kırıklığı yaratmıştır' ifadelerini kullandı. Ana muhalefet partisi Syriza ise hükümeti, Fransa ile ilişkileri yönetememekle suçladı. Atina'daki siyasi çevreler, Fransa'nın Türkiye ile yakınlaşmasını, ABD'nin bölgedeki etkisini dengeleme çabası olarak yorumluyor. Öte yandan, Yunanistan'ın elindeki tek koz olan uluslararası hukuk ve AB dayanışmasının bu kez işe yaramadığı görülüyor. Brüksel'den gelen açıklamalar ise anlaşmanın 'AB'nin ortak dış politikasına aykırı olmadığı' yönünde. Bu durum, Yunanistan'ı diplomatik alanda daha da zor durumda bırakıyor.
Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri, Türkiye ve Fransa'nın Ege'deki adaların silahsızlandırılması konusunda ortak bir tutum benimsemesi oldu. Yunanistan'ın 1923 Lozan ve 1947 Paris Antlaşmaları'na aykırı olarak adaları silahlandırdığı iddiası, iki ülke tarafından gündeme getirildi. Fransa'nın daha önce Yunanistan'ı bu konuda uyardığı ancak Atina'nın bu uyarıları dikkate almadığı öğrenildi. Türkiye'nin Ege'deki haklarını koruma konusundaki kararlılığı, Fransa'nın da desteğini alınca daha da güçlenmiş oldu.
Bölgesel Dengeler ve Gelecek Senaryoları
Uzmanlara göre bu gelişme, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımından Libya krizine kadar birçok alanda yeni bir dönemin habercisi. Türkiye, Fransa ile işbirliğini derinleştirerek bölgedeki izolasyonunu kırmayı hedeflerken, Yunanistan'ın olası hamleleri merakla bekleniyor. Atina'nın, ABD ve İsrail ile ilişkilerini daha da sıkılaştırarak yeni bir denge arayışına girebileceği konuşuluyor. Ancak Fransa'nın NATO içinde bu denli kritik bir ortakla işbirliği yapması, Yunanistan'ın elini zayıflatıyor.
Bağımsız analistler, Yunanistan'ın 'büyük ihanet' olarak nitelendirdiği bu hamlenin aslında uzun süredir sinyallerini verdiğini belirtiyor. Macron'un Avrupa'nın stratejik özerkliği vizyonu, Türkiye gibi bölgesel bir gücü dışlamaktan ziyade dahil etmeyi gerektiriyor. Yunanistan'ın bu yeni denklemde kendine yer bulması için eski alışkanlıklarını terk etmesi ve daha yapıcı bir diplomasi izlemesi gerekiyor. Aksi takdirde bölgedeki yalnızlığı daha da artacak.
