ABD'nin Türkiye'ye milli muharip uçak KAAN'da kullanılacak F110 jet motorlarının satışına yeşil ışık yakması, Yunanistan'da büyük endişeye yol açtı. Atina yönetimi, Washington'a gönderdiği gizli bir mektupla söz konusu satışın durdurulmasını istedi. Yunan yetkililere göre anlaşma, Ege ve Doğu Akdeniz'deki bölgesel dengeleri değiştirecek ve yeni krizlere yol açabilecek.
Gizli mektup ve Yunan endişeleri
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı tarafından ABD Dışişleri Bakanlığı'na iletilen mektupta, F110 motorlarının Türkiye'ye satışının NATO müttefikleri arasındaki güç dengesini bozacağı ve Yunanistan'ın ulusal güvenliğini tehdit edeceği vurgulandı. Mektupta ayrıca bu satışın, Türkiye'nin bölgedeki askeri kapasitesini önemli ölçüde artıracağı ve Yunanistan'ın elindeki F-16'lar ile F-35'lerin etkinliğini azaltacağı ifade edildi.
Yunanistan, daha önce de Türkiye'ye yapılan silah satışlarına itiraz etmiş, özellikle F-16 modernizasyon kitleri ve diğer savunma malzemelerinin tedarikine karşı çıkmıştı. Ancak bu kez doğrudan bir mektup gönderilmesi, Atina'nın konuya verdiği önemi gösteriyor.
KAAN ve F110 motoru anlaşması
Türkiye, milli muharip uçak KAAN'ın prototip uçuşlarında ve ilk seri üretim partilerinde General Electric üretimi F110-GE-129 motorlarını kullanmayı planlıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz haftalarda bu motorların satışına onay verdiğini duyurmuştu. Anlaşma kapsamında Türkiye'ye 24 adet F110 motoru tedarik edilecek ve bu motorlar, KAAN'ın test ve ilk üretim aşamalarında kullanılacak.
Türk yetkililer, motor satışının ticari ve teknik bir işlem olduğunu, herhangi bir siyasi boyutunun bulunmadığını belirtiyor. Ancak Yunanistan, bu satışın ABD'nin Türkiye'ye yönelik silah ambargosunu fiilen kaldırdığı anlamına geldiğini savunuyor.
Bölgesel dengeler ve olası etkiler
Uzmanlar, Yunanistan'ın endişelerinin temelinde, KAAN'ın Türk Hava Kuvvetleri'nin belkemiğini oluşturacak bir platform haline gelmesi ve bu durumun Ege'deki hava üstünlüğü dengesini Türkiye lehine çevirmesi ihtimali olduğunu belirtiyor. Yunanistan halihazırda elindeki F-16'ların bir kısmını modernize ederken, ABD'den F-35 tedarik etme sürecini de sürdürüyor. Ancak F-35'lerin teslimatının gecikmesi ve sayısal yetersizlik, Yunanistan'ı endişelendiren diğer faktörler arasında yer alıyor.
Öte yandan, ABD'nin bu satışa onay vermesi, Türkiye ile ilişkilerinde bir normalleşme sinyali olarak yorumlanıyor. Son dönemde iki ülke arasında savunma sanayi başta olmak üzere çeşitli alanlarda temaslar artmıştı. Yunanistan'ın bu gelişmeyi engellemek için diplomatik girişimlerde bulunması beklenirken, Washington'un Atina'nın taleplerine ne kadar duyarlı olacağı merak konusu.
Konuyla ilgili olarak ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan henüz resmi bir açıklama gelmezken, Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias'ın önümüzdeki günlerde ABD'li mevkidaşı Antony Blinken ile bir telefon görüşmesi yapması bekleniyor.
Bu gelişmeler yaşanırken, Türk savunma sanayiinin yerli motor çalışmaları da devam ediyor. KAAN'ın uzun vadede tamamen yerli bir motorla donatılması hedefleniyor. Ancak bu sürecin tamamlanmasına kadar geçici çözüm olarak yabancı motorların kullanılması planlanıyor.
