Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, Türkiye ile artan gerilime ilişkin yaptığı açıklamada, Atina yönetiminin 'durumu sadece izlemediğini, harekete geçtiğini' belirterek, Girit adasına Patriot hava savunma sistemi konuşlandırılmasının ardından tansiyonu yükselten mesajlar verdi. Gerapetritis'in sözleri, Ege'de son dönemde yaşanan gerginliğin yeni bir boyut kazandığına işaret ediyor.
Gerapetritis'ten 'Harekete Geçtik' Söylemi
Yunanistan Dışişleri Bakanı, başkent Atina'da düzenlenen bir panelde yaptığı konuşmada, milli savunma politikalarına vurgu yaparak, 'Türkiye ile ilişkilerde tek taraflı adımlar atmıyoruz. Ancak mevcut durumda sadece izlemek yerine, ulusal çıkarlarımızı korumak için gerekli tüm tedbirleri alıyoruz. Bu kapsamda Girit'e Patriot bataryalarının konuşlandırılması kararı da bu anlayışın bir parçasıdır' ifadelerini kullandı. Gerapetritis, 'Yeni K' şeklinde yarıda kalan cümlesiyle doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarına atıfta bulunarak, 'Yeni Kıbrıs senaryolarına izin vermeyeceğiz' mesajı verdi. Bu açıklamalar, muhalefetin 'gereksiz gerilim yaratıyorsunuz' eleştirilerine rağmen gelmesiyle dikkat çekti.
Girit'e Patriot Sevkiyatı ve Bölgesel Yansımalar
Geçtiğimiz haftalarda Yunanistan'ın, Girit adasına ABD yapımı Patriot hava savunma sistemlerini yerleştirdiği basına yansımıştı. Bu hamle, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki hava sahası ihlalleri ve FIR hattı uyarıları restleşmeleri gölgesinde gerçekleşti. Yunanistan Genelkurmay Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, Patriot bataryalarının 'tatbikat kapsamında' geçici olarak konuşlandırıldığı belirtilmişti. Ancak Gerapetritis'in 'harekete geçtik' söylemi, bu yerleştirmenin kalıcı olabileceği yorumlarını güçlendirdi. Öte yandan, Türk yetkililer daha önce Yunanistan'ın adaları silahlandırmasını kınamış ve uluslararası anlaşmalara aykırı olduğunu savunmuştu. Uzmanlar, Girit'teki Patriot varlığının, Türk savaş uçaklarının bölgedeki hareketliliğine karşı bir kalkan oluşturma amacı taşıdığını belirtiyor.
Muhalefetten Sert Tepki
Yunanistan'da ana muhalefetteki SYRIZA partisi sözcüsü, Gerapetritis'in açıklamalarına tepki göstererek, 'Hükümet, Türkiye ile diyalog kanallarını kapatacak şekilde hareket ediyor. Girit'e Patriot yerleştirmek, provoke edici bir adımdır. Bu politikalar Ege'de gerilimi artırmaktan başka işe yaramıyor' dedi. PASOK lideri Nikos Androulakis ise, 'Dış politikada soğukkanlılık yerine çatışmacı üslup kullanmak, ülkemizi zor duruma düşürür. Atina yönetimi, NATO içindeki müttefiklik ilişkilerimizi de göz önünde bulundurmalı' ifadelerini kullandı. Bu tepkiler, Yunanistan kamuoyunda hükümetin Türkiye politikasının tartışılmasına yol açtı.
Bağlam ve Değerlendirme
Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerilim, Ege adalarının silahlandırılması, kıta sahanlığı ve hava sahası ihlalleri gibi yıllardır süregelen sorunlardan besleniyor. Son dönemde iki ülke liderleri arasında olumlu mesajlar verilmesine rağmen, sahadaki askeri hareketlilik güven verici bir tablo çizmiyor. Gerapetritis'in açıklamaları, Atina'nın uluslararası hukuk ve müttefiklik ilişkileri kıskacında manevra yapmaya çalıştığını gösteriyor. Ancak Girit'e Patriot konuşlandırılması gibi adımlar, Türkiye tarafında da savunma politikalarında yeni arayışları tetikleyebilir. Bu kısır döngünün kırılması için iki ülkenin de diyaloğu güçlendirmesi ve askeri yığınak yerine diplomatik çözümü öncelemesi gerekiyor. Aksi takdirde, Doğu Akdeniz'de yeni bir çatışma riski büyüyerek devam edecektir.
